Red star over India

Does Left Extremism really pose a threat to India’s security or is it something the media hyped up After all, they do not question India’s territorial integrity and apparently are not working as proxies of powers hostile to India. They, at best, want a regime change, albeit through violence, which many others would also vote for. They raise issues of hunger and poverty. These and other nuances notwithstanding, the straight answer to the question is Left Extremism poses a very real threat which has to be fought with total resolve. Any obfuscation would lead to increased costs and prolonged agony. Naxalites use violence to achieve their political objectives and target innocent lives and thus fully meet the definition of terrorism. Diluting India’s principled position that the “core issue” argument does not justify terror would have serious implications. But let us examine why is it really a high potential threat.

First, they seek to bring about change through violence and annihilation of arbitrarily identified class enemies. In-built is destruction of all that free India stands for. If hypothetically, the “revolution” succeeds and the new dispensation becomes tyrannical, oppressive and corrupt, which with the exercise of absolute power it’s bound to, how does one get rid of it Backed by the might of a totally politicised state apparatus, it would be unchangeable except through civil war or foreign intervention. Fortunately this is a remote threat.

Second, Naxalites feel no ideological compunction in aligning with and supporting forces adversarial to India’s security interests. In the name of supporting nationalist minorities, they support secessionists in Kashmir, insurgents in Northeast, LTTE in Sri Lanka and CPN (Maoist) in Nepal. Charu Majumdar, their role model, opposed India in the Bangladesh war. Support for the 1962 Chinese aggression is an old story. So much for their ideology of supporting people’s movements against oppressive regimes. Similarly, in the name of class war, in Bihar and Jharkhand, they indulge in the worst form of caste violence. They have a self-serving definition of “have nots” and exercise ruthless violence against the landless and tribals who do not support them. The massacre of Salwa Judum tribals illustrates this. Over 90 per cent of civilian victims of their violence are poor. Under the veneer of revolutionary ideology lies a ruthless ambition for absolute power.

Third, the “revolution” continues to gather strength, engulf new areas, militarise itself and make large areas of the country non-governable. Naxalites stun to submission the poor and the deprived and the state is unable to provide protection or even undertake schemes for their socio-economic uplift due to a vitiated security environment. Naxalites have a vested interest in perpetuating poverty to conserve and expand their constituency. Their area of dominance runs into thousands of sq km, one Punjab getting added to it every two years. This will erode India’s state power, retard its growth, prevent social and economic uplift of the poor and downtrodden and make the political process hostage to the politics of violence. This is the real danger.

Taking the trends of the last five years, we can build a model of the security scenario for the year 2010. Over 260 districts, nearly half of India, would be Naxal affected where the government’s writ hardly runs. If we add to this the insurgencies in the Northeast, militancy in J&K and the scourge of Islamic terrorism, India’s overall internal security landscape presents a frightening picture. The strength of left-wing armed cadres would soar from the existing 7,500 to over 16,000, with backup support of thousands of “revolutionary” militia. Their arsenal may be in the range of 12,000 to 15,000 sophisticated weapons. Jan adalats where spot justice is dispensed, extending to beheadings, may increase from the present three per week to one a day. Collection of taxes estimated to be in the range of Rs 17 crore per month may soar to over Rs 40 crore. This money power in economically backward and inaccessible tribal areas can cause havoc.

In this scenario, visualise Indian security forces thinly deployed in the countryside facing murderous crowds in the thousands, many equipped with automatic weapons. The force, in self-defence, will either over-react leading to unacceptable civilian casualties or will be disarmed and possibly lynched. It is noteworthy that despite a sizeable army and paramilitary presence, domination of the Kashmir Valley and six worst affected districts of Punjab proved difficult.

We should doctrinally accept it as a problem of terrorism and deal with it as such. On Thursday the PM recommended enhanced inter-state cooperation. He should call an all party meeting and build a consensus against providing any space to Naxalites for electoral gains or political appeasement. Proactively invoking Article 355 of the Constitution, legislation should be enacted empowering the Centre to suo motu deploy Central forces in badly affected areas. State governments may be informed that provisions of Articles 365352 could be invoked in the eventuality of breakdown of constitutional machinery if they fail to control the problem.

The number of policemen available for per one lakh population in all the Naxal-affected states is amongst the lowest and much below the national average of 123 — Bihar 56, Chhattisgarh 92, Jharkhand 74, Orissa 92. At least 150 policemen per one lakh population must be made available. More important is qualitative upscaling of manpower. Operational capabilities of state intelligence, right up to the police station level, must be built for undertaking tactical operations. Concerted efforts to choke Naxals’ sources of finance and channels of procuring weapons also deserves high priority.

A concerted effort should be made to access the affected population to disabuse them of misleading propaganda. The media, think-tanks and NGOs operating in these region could be enlisted. These are only some illustrative policy ideas which need to be converted into a comprehensive action plan.

The writer was director, Intelligence Bureau. akdoval@yahoo.com


Red star over India
Ajit Doval , Ajit Doval  Sat Apr 15 2006, 0000 hrs
http://www.indianexpress.com/news/red-star-over-india/2438/0

There was nothing strange about my visit to India : Jan Myrdal

NEW DELHI: Swedish author and columnist Jan Myrdal (85), known for his close interaction with Indian Maoists since the 1980s, has reacted to the home ministry's allegation that he was publicly supporting Maoists and their armed struggle in India during his visit here earlier this year. In fact in reply to queries on the recent home ministry stand, Myrdal has said that he had personally sent a copy of his book Red Star over India to home minister P Chidambaram. He was in India last January and February, for the launch of his book at the Kolkata Book Fair.

The book itself, that I had sent to the home minister personally, has in India now reached its second English language edition and is being published in Bengali (also for Bangladesh), Hindi, Punjabi, Tamil and Telugu (other contracts being discussed). In Europe it has been translated to German, Italian, Norwegian and Swedish. Internationally it is available as an e-book and on the net, Myrdal said.

In a rather hard-hitting response to home ministry officials planning to ban his visits to India in future Myrdal said, government officials, in Sweden as elsewhere, do seldom strike me as being very clever but this report from Delhi shows the present home ministry officials in India as unusually incompetent. There was nothing strange about my visit to India in this year. I had with letters from my publisher and the Kolkata Book Fair, asked for and got a one-month conference visa to launch my book Red Star Over India Impressions, Reflexions and Discussions when the Wretched of the Earth are Rising.

MoS home Jitendra Singh recently told Rajya Sabha that, Myrdal during his stay in India advised CPI (Maoist) to garner support from the middle class in India by focusing on propaganda against security forces and highlighting human rights issues.

Reacting to that, Myrdal said, I attended different meetings and conferences in Kolkata, Hyderabad, Ludhiana and Delhi. According to the agreement with the authorities when I arrived they were continously informed about where I stayed and where I made public speeches.

He said, Everything I said in India is either printed or available on the net. I have of course not done anything as stupid as giving political advice to Indian friends, reacting to the accusation that he had advised Maoists in India.

Myrdal added, But what I have pointed out is that India is being misrepresented in the world. That is not due to any Indian, governmental or non-governemental, censorship. But our own correspondents in India are either being censured by gate-keepers in the home countries or quiet because of fear for their contracts.

In February Myrdal had told TOI, there is even a negative possibility... (about the Maoist movement in India) it could even end as a bloody civil war which they (Maoists) may not survive... He had traveled to Bastar's core area two years ago, and interacted extensively with cadres and leaders, including party general secretary Ganapathy. His interview of Ganapathy was the last face-to-face interaction of a journalist that was published. His book that was launched in India is based on his interactions and understanding of the Maoist movement here at present.


There was nothing strange about my visit to India : Jan Myrdal
Mohua Chatterjee, TNN May 19, 2012, 09.41PM IST
http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-19/india/31777373_1_indian-maoists-home-ministry-maoist-movement

RED STAR OVER INDIA - CONTINUING REVOLUTION

CONTINUING REVOLUTION - RED STAR OVER INDIA 
[Impressions, discussions and documentation as the Wretched of the Earth are Rising]
JAN MYRDAL 

“If an indigenous government took the place of the foreign government and kept all the vested interests intact, this would not even be the shadow of freedom...’’
—Jawaharlal Nehru, “Whither India”, 1933

Officially independent  India is engaged in a war  against poverty. The phrase in itself is doubtful as it was coined by Lyndon B Johnson in 1964 to gain popular support among the underprivileged in the United States as he was stepping up his war of aggression in Vietnam. But the phrase still sounds good as when Simon Denyer reported for Reuters.
2009  

‘‘India marks 60th anniversary urging war on poverty.
Indian Prime Minister Manmohan Singh, speaking on the 60th anniversary of independence from British rule, said the country needed to work harder to fight poverty, ignorance and disease despite fast economic growth.

India cannot become a nation with islands of high growth and vast areas untouched by development, where the benefits of growth accrue only to a few, he said on Wednesday from the ramparts of New Delhi’s historic Red Fort behind a bullet-proof
glass screen.
....
Sharpshooters were stationed on nearby buildings as Singh spoke, while troops and armed police guarded roads and key buildings around the country on a day traditionally marked by violent attacks by separatist militants or Maoist rebels.’’
....
“The problem of malnutrition is a national shame,” he added. “I appeal to the nation to resolve and work hard to eradicate malnutrition within five years.”

Manmohan Singh was not the first prime minister of India talking about waging this war. Despite other political differences the ruling elite, prime ministers and editorial writers they all have said so ever since India became formally independent in 1947. In fact they have with different phrases been restating the resolution of the All India Congress Committee in Bombay, 1929

“In the opinion of this Committee, the great poverty and misery of the Indian People are due not only to foreign exploitation in India, but also to the economic structure of society, which the alien rulers support so that their exploitation may continue. In order therefore to remove this poverty and misery and to ameliorate the conditions of the Indian masses, it is essential to make revolutionary changes in the present economic and social structure of society and to remove the gross inequalities.’’

But despite this avalanche of good intentions from the ruling elite and despite the different official development schemes employing lakhs of Indian officials and despite the locust swarms of both more or less idealistic and purely profiteering Non-Governmental Organisation’s settling on India and despite the new growth rates nothing very much has changed down there at the bottom of Indian society where the dalits and adivasis live in a poverty deeper than that of the so-called underprivileged in subSaharan Africa. In fact for very many of them the official war on poverty has been a war on the poor as they have been hounded from their forests and driven of the land in the name of progress.

The explanation for this is not that the elite politicians of India are exceptionally evil. Some of them have been, that everybody  knows, but in general they have had good intentions. But, as has been pointed out in European culture by moralists and theologians from St Bernhard of Clairvaux onwards  The road to Hell is paved with good intentions. 

Take Jawaharlal Nehru as an example. As he politically and intellectually was of the same generation as my parents and they too were influenced by Anglo-Saxon liberal and socialist thought and moved in similar international circles - anti-imperialist and antifascist - in the late nineteen-twenties and early nineteen-thirties, I had of course heard about him and read him ever since I was growing out of childhood.

Kali Ghosh in my early twenties when we became relatives then came to give me a deeper understanding of India. He said that as an Indian he had as a boy been deeply affected by Bankim Chandra Chatterji’s Ananda Math.

—That was not a measly non-violent sermon. By reading it I began to see Krishna of the Bhagavat Gita in a new light. There are many paths that lead to social and political consciousness. For me as a young boy in the Bengal of those days this was the road that led to awakening! 

Like many of his friends Kali as a student became a member of “Anushilan” to defend the unity of Bengal. Later on he worked both in the student organisation close to the terrorist organisation and was active in the Congress. In December 1928 the Indian National Congress met in Calcutta. Gandhi was against the independence resolution. Jawaharlal Nehru had promised to speak for it. Then just hours before he should hold his speech he suddenly refused. It had taken Kali and two other party activists  who were active in Congress two hours to convince Subhas Chandra Bose that he had to stand up and speak out against Motilal and Jawaharlal. But Bose lost. Kali then began writing in “Swadhinata”. Bhupendra Kumar Dutt and Aron Gupta wrote the leading articles and Kali shared the editorial work with Jotish Bhowmik. 

In April 1930 the nationalists occupied the Chittagong armoury. That was the deepest British defeat since 1857. The British immediately began mass arrests. “Swadhinata” decided to publish the leading article “Bravo Chittagong”. As the paper anyway was going to be suppressed it was better to go underground with an article advocating violent armed uprising. 

Kali now also worked with sabotaging the Bengal telegraph lines. Motilal Nehru whom they had got to help finance the operation leaked, did not keep quiet; did not understand the need for absolute silence in a conspiracy. Some revolutionaries were arrested. Though Monoranjan Gupta, Rashik Das and Kali managed to see to it that nearly all the Bengal telegraph lines were cut at the same time.

Together with Dr Narayan Roy Kali worked with bombs. The effects were good but the bombs were difficult to hide in the clothes.

He was not a communist then. Kali said as did as most of his terrorist friends at that time that the communists just talked about revolution when it was necessary to live revolution. But when the communists in the Meerut Conspiracy Case showed that they really were revolutionaries he began to change his opinion. 

Kali and his co-workers now planned to liberate a quarter of central Calcutta and raise the flag of Independent India. The British would have to use air bombardment and artillery. That would show the world that their Empire was built on sand. But the 25th of august Ania Sen and Dinesh Mazumdar failed when they threw two bombs at the car of the chief of police in Calcutta. Ania Sen was caught and then killed as the Police used– and use–to do. Encountered we would say. 

On August 31 1930 Kali was taken by agents of the Special Branch Intelligence Department in Calcutta. The police had rounded up 3,000 Bengal terrorists. But India was marked by semi-feudal ideas then as now. The real head of the Intelligence Bureau was a relative to Kali, a cousin. The cousin said  —You are a shame for the family.

He then said that Kali would be in prison for seven years. Or at least five years. That would be shameful. To spare the family this shame Kali could accept being deported to England. In the spring of 1931 he was conducted to the ship that would take him to London. 

In England Kali both became a communist–though I don’t know if he like his wife became a real card-carrying Communist–and worked as a journalist with left wing Congress and later the new independent India government and as such more and more changed to become an admirer of Jawaharlal Nehru. 

I myself found that Nehru was affable in a diffused way when we met at different functions in New Delhi in the nineteen-fifties. Then during the All-India Writers’ Conference in Bhubaneswar  my wife Gun Kessle and I had a long breakfast with him and the then vice-president of India, Sarvepalli Radhakrishnan on January first 1959. In the beginning it was rather pleasant. I talked at length about Artur Lundkvist who in 1958 had been among those awarded “The Lenin Prize for Strengthening Peace among Peoples”. 

After travelling in India and meeting Indian writers in 1952 he presented Indian novels such as “Kuli” by Mulk Raj Anand and “So Many Hungers” by Bhabani Bhattacharya to a mass audience in Sweden.

Through novels like those the Swedish readers can get a better understanding of Indian realities, Nehru said.

Artur Lundkvist like Jawaharlal Nehru was part of my earliest life. He was a boy from a poor peasant background who had gone to Stockholm and outside all academic life had become a leading critic, poet, novelist and the organiser of the modernist movement in art and literature. He was active in the same literarypolitical groups as my parents.

Freudian, somewhat marxian and very modernistic. At home we had all his books. I had learnt how to read in his early vitalistic poems.

He wrote books on his travels in Africa, Latin America, China and India. Now they are getting dated, he wrote from a Freudian perspective and thus saw the sexual repression in India as important as the economic.

Though as a critic introducing new literature from the United States, Europe, Africa, Latin America and India he had for a couple of generations had a determining influence. Artur and I knew each other. We appeared together at different political and literary meetings. He at that time thought that I was promising as a writer. 

At the conference in Bhuba-neshwar I had spoken of the need to do like him and work together with the trade unions to organise the spread of a literature making the world easier to grasp. A people’s Literature was a literary and a political necessity. Artur Lundkvist had used his own position as a critic to get the rather stolid Swedish Social Democratic trade union establishment to finance the publication of writers such as Bhabani Bhattacharya in 65,000 to 70,000 copies. 

Later on in Sweden we were rather close for some years. At the 4th of July in 1967 we appeared together as speakers in a large mass meeting in front of the United States Embassy in Stockholm. The ambassador and the crowd collected in the Embassy betrayed their Revolution. The people of South East Asia in armed struggle for their freedom against the invading armies from Washington defended even that revolution. Artur Lundkvist came with a strongly worded support for the public burning of the star spangled banner. It was effective as the United States government for psychological reasons reacted violently against it. Burn the rag! Whatever the police said and did. Then our ways parted. Politically and culturally. He became vice president of the World Peace Council as I was condemned as a tiermondist. He also entered the Swedish Academy and began to handle the Nobel prizes. (“Helped the King to shake hands”, as we said.) 

But we both had to write our very different texts in the same conservative Stockholm paper–I because the Social Democratic Aftonbladet had found me to be too critical of the Soviet Union and he because the liberal Dagens Nyheter found him reactionary. But when his hundredth anniversary was to be officially celebrated I came to the function to speak because he was a great figure and a great Swedish writer–but the new conservative colleagues from the Academy did not come. They now treat him as a dead dog.

I also thanked Dr Radhakrishnan. As representative of India in UNESCO 1953 he had defended my rights when the United States officially declared that as they “were investigating Jan Myrdal” they detained my mother–at that time director of the UNESCO Department of Social Sciences–as she came from Paris to the Idlewild airport. That the United States declared that it was “investigating” me in Sweden was in itself strange. I did not live in the United States. I had not applied for a visa to the United States. According to the then valid Swedish criminal code participating in such an “investigation” for a foreign government against a citizen or resident of Sweden was a crime; carrying a sentence of two years in jail. The “crime” that got the United States authorities in Sweden to employ agents for breaking the Swedish law and then in Idlewild to apply what the German nazis called “Sippenhaft”, “kin liability”, to my mother was that I worked for preparing the Third World Festival of Youth and Students 2-14 August 1953 in Bucharest. 

(A younger generation should know that we then during the coldest year of the “Cold War” got more than 30,000 young people from 111 countries to take part. Our motto was “No! our generation will not serve Death and Destruction!” This was a conscious struggle of solidarity against specifically the United States war against the Korean people and the French colonizers in Vietnam and Algeria.)

Then suddenly the atmosphere at the breakfast table changed. Nehru began talking to Dr Radhakrishnan about the Chinese. A Chinese delegate at the Afro-Asian Writers Conference in Tashkent who had been speaking about the importance of the ideological struggle against imperialism and colonialism and racism in literature had also mentioned the necessary struggle against casteism. The more Nehru dwelt on that the Chinese had talked about caste the more coldly furious he became. 

‘These Chinese, they are always nagging at us! They are deliberately anti-Indian!’

It surprised me. Not that I really had believed in the political reality of the post Bandung slogan “Hindi-Chini bhai-bhai” but this was the first time I heard about the then growing conflict at the highest level between India and China. Three months later came the Tibetan uprising and then the open border conflict.

Gun Kessle and I discussed why Nehru had reacted so violently to a discussion on the necessity of combating casteism. Caste and the horrors of caste discrimination in India was something we then living in India witnessed and reacted against daily. But there was nothing really strange about caste. The caste in India was not so exceptionally Indian. If you looked closely at the caste conflicts and analysed them you always landed in class. In fact that was how the intellectuals and communists we at that time met in India discussed it. 

When I at an evening late in the fifties mentioned how ethnicisms like anti-Semitism had been instrumen-talised as a tool by the Tsarist power in old Russia–divide and rule! –then Sarada Mitra, whom I had known and worked with since 1953 and who was very typical of the Indian Communist intellectuals of that time, first talked about how the communal killings had been organised in Calcutta 1947 and then began discussing the Marwari money lenders and the Deccan riots of 1875. 

–The social history and role of the Marwaris in India and the Jews in eastern Europe were similar as was the way these conflicts were used.

Gun Kessle then pointed out that it was Nehru who had explained the real situation of the dalits in 1936 during his presidential address at the Lucknow session of the National Indian Congress that she just had read “The problem of untouchability and the Harijans again can be approached in different ways. For a socialist it presents no difficulty for under socialism there can be no such differentiation or victimization. Economically speaking the Harijans have constituted the landless proletariat and an economic solution removes the social barriers that custom and tradition have raised.’’We could discuss and explain them but the examples of caste conflict and caste oppression we saw around us in India in 1959 were as disgusting and destructive as those we could read about from 1936 when Nehru had talked about them. The difference was that the Nehru we met no longer seemed to see them as they really were in his India; it was as if he believed, or wanted to believe, that they in principle had been solved by some legal strokes of a pen.

India was now in a formal way politically independent but as Nehru himself had written in “Whither India” 1933  “If a government took the place of the foreign government and kept all the vested interests intact, this would not even be the shadow of freedom...”

He was right of course. History proves it. Could the dalits in today’s formally independent India be called free One needs only to look around in India. Freedom is for the privileged few, not for the majority of the Indian people. For them India is still unfree. This is not so strange, it is a question of class and class rule and is explained by the history of Indian independence. 

How had India achieved her formal independence from Britain The whole history of the British rule in India had been a history of revolt and rebellion from the Indian people. From the side of the rulers it had been a tradition of fine words on the rule of law coupled with an extreme extra-legal ruthless and murderous repression. Jawaharlal Nehru knew it well. Among the books he had read as a prisoner in Ahmednagar was the subversive booklet “India Ravaged” published, by “Free India” in January 1943. It wanted to give “…an unvarnished objective picture of the frightfulness practiced by the British Government in India under the guise of crushing the uprising which followed the arrest of Indian leaders  on the 9th of August 1942.
(...)

But suffice to say that there is no form of atrocity ascribed generally to ‘other’ civilized Governments which the British have not practiced by way of reprisals in India, whether in 1857 or 1919 or August-December 1942, and are not practicing currently. As against 70 lives lost on the Government side, the estimated number killed on the people’s side either in course of encounters or wanton stray shooting at unwary or harmless individuals is 25,000.” 

But that reads as if it was a text issued 2010 by naxalites about the present government policies in India!

How come that a liberation movement which had such tremendous popular support and was politically led by people as intelligent and in many ways as integer as Jawaharlal Nehru ended up like this That liberation movement has created a Republic of India where the government now more than sixty years after Independence prides itself of an economic growth of some eight percent for the few in a sea of poverty An independent India where the government violently and with armed force defends policies that are keeping the majority of the people poor and for its own profit is pressing around a quarter of the population down in a utter poverty close to the level of cattle Jawaharlal Nehru himself had in reality explained this when he described the growth of the Congress in his Autobiography  ‘‘Our national movement had originally begun because of the desire of our upper middle classes to find means of self-expression and self-growth, and behind it there was the political and economic urge. It spread to the lower middle classes and became a power in the land; and then it began to stir the rural masses who were finding it more and more difficult to keep up, as a whole even their miserable rockbottom standard of living.’ 

Jawaharlal Nehru was in that way an exceptional figure as he early on was clear-sighted enough to see and describe the dichotomy of the class that was to inherit India from the British. The class that then would keep the reins of power in independent India until today. Intellectually he knew that he had been formed by his class and his upbringing. The study in England had ormalized his ideas. But he was unable to jump over his own shadow

‘My politics had been those of my class, the bourgeoisie. Indeed all vocal politics then (and to a great extent even now) were those of the middle classes, and Moderate and Extremist alike represented them and, in different keys, sought their betterment.” †††

RED STAR OVER INDIA - CONTINUING  REVOLUTION 

Frontier
Vol.43 No.12-15, October 3-30, 2010
http://frontierweekly.com/pdf-files/vol-43-12-15/redstar-43-12-15.pdf

యాన్ మిర్డాల్ తో ఇష్టాగోష్ఠి - ఎన్.వేణుగోపాల్

యాన్ (ఇంగ్లిష్ లో జె ఎ ఎన్ అని రాస్తారు గాని స్వీడిష్ లో యాన్ అని ఉచ్చరిస్తారు) మిర్డాల్ భారత ప్రజలకు చిరకాల మిత్రుడు. స్వీడన్ లోని స్టాక్ హోం లో 1927లో పుట్టిన యాన్ మిర్డాల్ యువకుడిగా నాజీ వ్యతిరేక యువజన సంఘాల సభ్యుడిగా, మార్క్సిస్టుగా మారి అరవై సంవత్సరాలకు పైగా రచయితగా, పత్రికారచయితగా ఉన్నారు. భారతదేశం, చైనా, అఫ్ఘనిస్తాన్, ఇరాన్, క్యూబా, అమెరికా వంటి అనేక దేశాలు పర్యటించారు, చాల పుస్తకాలు రాశారు. చైనా గ్రామాన్ని అధ్యయనం చేసి 1962లో రిపోర్ట్ ఫ్రమ్ ఎ చైనీస్ విలేజ్, 1982లో ఆ గ్రామానికే వెళ్లి రిటర్న్ టు ఎ చైనీస్ విలేజ్ రాశారు.కన్ఫెషన్స్ ఆఫ్ ఎ డిస్ లాయల్ యూరపియన్ అనే నవల రాశారు.

భారతదేశంలో ఢిల్లీలో 1950లలో కొన్ని సంవత్సరాలు నివసించారు. 1980లలో నక్సలైట్ ఉద్యమాన్ని పరిశీలిస్తూ దేశవ్యాప్తంగా పర్యటించారు. గోదావరిలోయ అడవులలో సాయుధదళాలతో పాటు తిరిగారు. ఆ అనుభవాలన్నిటినీ 1984లో వెలువడిన ఇండియా వెయిట్స్ పుస్తకంలో రాశారు. మళ్లీ మావోయిస్టు ఉద్యమాన్ని పరిశీలించడానికి 2010లో దండకారణ్యంలో రెండు వారాలకు పైగా ఉన్నారు. ఆ నేపథ్యంలో రాసిన రెడ్ స్టార్ ఓవర్ ఇండియా పుస్తక ఆవిష్కరణ కోసం 2012 ఫిబ్రవరి మొదటివారంలో హైదరాబాద్ వచ్చారు. హైదరాబాద్ వచ్చిన ప్రముఖులతో వీక్షణం కార్యాలయంలో ఏర్పాటు చేసే ఇష్టాగోష్ఠుల పరంపరలో భాగంగా యాన్ మిర్డాల్ కూడ రెండు గంటల పాటు అనేక విషయాల మీద మాట్లాడారు, ప్రశ్నలకు సమాధానాలిచ్చారు. ఆ సంభాషణలోంచి ముఖ్యమైన భాగాలు

భారత దేశంలో ఏం జరుగుతున్నదో చాలకాలంగా చూస్తూనే, తెలుసుకుంటూనే ఉన్నాను. 2010 సంవత్సరాది సమయంలో నాకు ఒక ఫోన్ కాల్ వచ్చింది. భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ (మావోయిస్టు) అగ్రనాయకత్వం నన్ను దండకారణ్యంలో, తూర్పు కనుమలలో కలుసుకోదలచుకున్నదని సందేశం. పన్నెండు రోజుల్లో వాళ్లను కలవవలసి ఉంది. అదృష్టవశాత్తూ నాకు స్వీడిష్ సాహిత్యం మీద, ప్రత్యేకించి ఆగస్ట్ స్ట్రిండ్ బర్గ్ మీద భారతదేశంలో ప్రసంగాలు ఇవ్వడానికి ఒక ఫెలోషిప్ ఉంది. వెంటనే ఢిల్లీకి విమానంలో వచ్చాను. అక్కడి నుంచి మావోయిస్టు పార్టీ కార్యకర్తలు, సానుభూతిపరులు నన్ను దండకారణ్యంలోకి తీసుకువెళ్లారు. నా మోకాళ్లనొప్పుల వల్ల అది కష్టమే అయింది. మావోయిస్టు గెరిల్లాలు కొన్నిసార్లు నన్ను మోసుకుని వెళ్లవలసి వచ్చింది కూడ. చివరికి మేం క్యాంపుకు చేరాక పీపుల్స్ లిబరేషన్ గెరిల్లా అర్మీ సైనికులు, ఆదివాసులు నాకు స్వాగతం చెప్పారు. నాకు టీ ఇచ్చారు.

కాసేపటికి అడవుల్లోనుంచి కొందరు వచ్చారు. వారితో మాట్లాడుతుండగా నాకు అర్థమయింది, ఆ వచ్చినవారిలో ఒకరు మావోయిస్టు పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శి గణపతి అని. ఇండియాలో సాధారణంగా పొడి అక్షరాలతో పిలుస్తుంటారు. ఆయన జి ఎస్ అంటే జనరల్ సెక్రటరీ.

మేం ప్రధానంగా రెండు విషయాలు మాట్లాడుకున్నాం. యూరప్ లో ఉన్న సాధారణ స్థితి గురించి నేను చెప్పాను. భారత విప్లవోద్యమంలో అభివృద్ధి భావన గురించి జి ఎస్ చెప్పాడు. పరిశ్రమలు ఎలా అభివృద్ధి చేయాలో, సోవియట్ యూనియన్ లో పైనుంచి పరిశ్రమల అభివృద్ధి ఎలా జరిగిందో, చైనా సాంస్కృతిక విప్లవ అనుభవాలు ఏమిటో మాట్లాడుకున్నాం. సోవియట్ యూనియన్ లో పరిశ్రమలను ఫోర్డిస్టు పద్ధతిలో అభివృద్ధి చేయడం వల్ల ఆ పరిశ్రమలు కార్లను మాత్రమే తయారు చేయలేదు, బూర్జువా భావజాలాన్ని కూడ తయారు చేశాయి. అదే ఏకైక అభివృద్ధి నమూనా కాదు. ప్రజల వైపు నుంచి ప్రత్యామ్నాయ అభివృద్ధి ఆలోచనలు సైద్ధాంతికంగా పారిస్ కమ్యూన్ నాటినుంచీ ఉన్నాయి. చైనాలో ఆచరణాత్మక అనుభవంగా ఉన్నాయి. అదంతా చాల ఆసక్తిదాయకంగా, స్వేచ్ఛగా జరిగిన సంభాషణ. ఇతర దేశాలలో నేను చేసిన చర్చలతో పోలిస్తే ఇది చాల సాఫీగా, సూటిగా జరిగిన సంభాషణ.

తర్వాత మేం వాళ్లతో పదహారు రోజులు గడిపాం. నా మోకాళ్లనొప్పులవల్ల నేను కొన్ని ప్రాంతాలకు వెళ్లలేకపోయాను గాని నాతోపాటు వచ్చిన గౌతమ్ నవ్లాఖా వాళ్లతో మాడ్ ప్రాంతానికి వెళ్లాడు. నేను క్యాంపులోనే ఉండిపోయాను. సుదీర్ఘమైన చర్చలలో పాల్గొన్నాను. పార్టీ డాక్యుమెంట్లు, సాహిత్యం చదివాను.

ఈ ప్రయాణంలో నాకు గుర్తుండిపోయే అనుభవాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. మేం సాధారణ రాజకీయ చర్చలూ చేశాం. నిర్దిష్ట అంశాల మీదా వేరువేరు స్థాయిలలో చర్చించాం. మొత్తం మీద వారు నాకు చాల నచ్చారు.

ఒక అతి మామూలు ఉదాహరణ ఇవ్వాలంటే ప్రజల మధ్య వైరుధ్యాలతో వ్యవహరించడంలో పార్టీ ఎలా ప్రవర్తించిందో చెప్పాలి. రుతుస్రావ సమయంలో స్త్రీలు ఊరి బయట ఉండాలనేది అక్కడి ఆదివాసుల ఆచారం. అక్కడ మహిళా ఉద్యమం బలపడుతున్న సందర్భంలో ఇది సరైన ఆచారం కాదని, మార్చాలని ఆలోచించారు. ఆ సమయంలో కూడ స్త్రీలు ఊరిలోనే ఉండేలా చూడాలని ఆలోచించారు. కాని ప్రజలు అందుకు అంగీకరించలేదు. చాల లోతయిన, దీర్ఘకాలంగా అమలులో ఉన్న ఆ ఆచారాన్ని మార్చడానికి వీల్లేదని ప్రజలు అన్నారు. అప్పుడు పార్టీగాని, మహిళా ఉద్యమ కార్యకర్తలు గాని ‘’ఇది పార్టీ ఆదేశం. కచ్చితంగా పాటించాల్సిందే’’ అని పట్టుపట్టలేదు. ఈ విషయంలో మార్పు మెల్లమెల్లగా తేవాలని ఆలోచించారు. ప్రజల మధ్య వైరుధ్యాలతో సున్నితంగా వ్యవహరించడం ఎట్లా అనే దానికి ఇది ఉదాహరణ.

మరొక ఉదాహరణ కూడ వాళ్లు నాకు చెప్పారు. మీకు తెలుసు, దేశంలో చాల ప్రాంతాలలో ఒకే ఇంటి పేరుగలవాళ్లను ఒకే కుదురుకు, కుటుంబానికి చెందినవాళ్లుగా గుర్తిస్తారు. ఒకే ఇంటిపేరుగల వాళ్ల మధ్య వివాహం నిషేధం. అది రక్తబంధువులను పెళ్లి చేసుకున్నట్టు లెక్క. పార్టీలో ఒక సమస్య వచ్చింది. అది పైకి చూడడానికి చిన్న సమస్యే. ఇద్దరు పార్టీ కార్యకర్తలు ప్రేమించుకున్నారు, పెళ్లి చేసుకోదలచారు. కాని ఆ ఇద్దరు ఆదివాసుల ఇంటిపేరూ ఒకటే. ఈ సమస్య ప్రగాఢమైన వ్యక్తిగత అనుభవానికి సంబంధించినది. కాని అదే సమయంలో రాజకీయమైనది కూడ. కనుక కిందినుంచి పైదాకా చాల చర్చకు దారి తీసింది. ఇతర దేశాల అనుభవాలను, చైనా అనుభవాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు. ఈ సమస్యపై తీసుకునే నిర్ణయానికి దీర్ఘకాలిక ప్రభావం ఉంటుంది. ఆ మార్పు దీర్ఘకాలికంగా జరగవలసిందే గాని హఠాత్తు నిర్ణయంతో జరిగేది కాదు. చివరికి ఆ కార్యకర్తలు వివాహం చేసుకోగూడదని పార్టీ నిర్ణయించింది. నేను ఈ సమస్యలు మీ దృష్టికి ఎందుకు తెస్తున్నానంటే ఇవి వ్యక్తిగత, చిన్న ఉదాహరణలు అయినప్పటికీ పార్టీ ఎటువంటి దూరదృష్టితో, సమన్వయంతో సమస్యలు పరిష్కరిస్తుందనేది, ప్రజల మధ్య వైరుధ్యాలను పెంచే దిశగా కాక తగ్గించే దిశగా పనిచేస్తుందనేది అర్థమవుతుంది.

అలాగే నేను వాళ్ల డాక్యుమెంట్లలో చదివినదీ, వారితో చర్చల్లో ప్రస్తావనకు వచ్చినదీ కులం వంటి విషయాలలో వాళ్ల అవగాహన. నేను 1940లలో యువజన సంఘంలో పనిచేసినప్పటినుంచీ ఇటువంటి చర్చలు ఉన్నాయి. మన మెదళ్లలో పాత భావాలు ఉంటాయి. మనం హఠాత్తుగా కొత్త మనుషులుగా పుట్టుకురాలేదు. పాత సమాజపు దురలవాట్లు, తప్పుడు అభిప్రాయాలు, ఆధిక్యత -న్యూనత భావాలు చాల లోతుగా మన మీద ప్రభావాలు వేస్తుంటాయి.

పాలకవర్గాలు కొత్త కొత్త పద్ధతులు నేర్చుకున్నాయనే గుర్తింపు కూడ అవసరం. వంద సంవత్సరాల కింద, యాభై సంవత్సరాల కింద ఎటువంటి పద్ధతులలో పోరాడామో అవే పద్ధతులు ఇప్పుడు ఉపయోగపడవు. ఈ విషయాలలో పార్టీ పత్రాలు, పార్టీ నాయకుల ఆలోచనలు చాల రాజకీయంగా, చైతన్యవంతంగా ఉన్నాయని నాకనిపించింది. నాకు తెలిసిన యూరపియన్ కమ్యూనిస్టు ఉద్యమాలతో పోలిస్తే వీళ్లు ఉన్నతస్థాయి రాజకీయ చైతన్యంతో ఉన్నారని నాకనిపించింది.

పార్టీ గురించి నాకు ప్రశంసనీయంగా కనిపించిన మరొక అంశం స్త్రీపురుష సమానత్వం. బహుశా ఇక్కడి పత్రికలలో మావోయిస్టు పార్టీలో స్త్రీల మీద అత్యాచారాల గురించీ, స్త్రీపురుష అసమానత గురించీ, వివక్ష గురించీ వార్తలు చదివిఉంటారు. అదంతా ప్రభుత్వ ప్రచారం. నేను స్వయంగా చూసినది అందుకు పూర్తిగా భిన్నం. స్త్రీపురుషుల మధ్య కామ్రేడ్లీ సంబంధాలు, సదవగాహన ఉన్నాయని నాకు కలిగిన సాధారణ అభిప్రాయం.

వాళ్లు సాధారణ మానవ సమస్యలనూ, ఇంకా విస్తృతమైన అభివృద్ధి సమస్యనూ, జీవనోపాధి, వ్యవసాయం, విద్య, ఆరోగ్యం, నీటిపారుదల వగైరా సమస్యలనూ పట్టించుకుంటున్నారు. ప్రస్తుతం వారొక చక్రబంధంలో ఉన్నారు. ప్రభుత్వం వారికి ఉప్పు కూడ అందకుండా ఆంక్షలు విధిస్తోంది. కష్టతరమైన పరిస్థితులలో వారు పోరాటం సాగిస్తున్నారు.

నేను 1980లో భారతదేశానికి వచ్చాను. మొదట దేశవ్యాప్తంగా చాల మంది మావోయిస్టులను, సాంస్కృతిక కార్యకర్తలను కలిశాను. ఆ తర్వాత బొంబాయిలో చండ్ర పుల్లారెడ్డిని కలిశాను. నేను అజ్ఞాతంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ కు తిరిగివెళ్లాలని, సాయుధ దళాలను కలవాలని ఆయన సూచించారు. నేనూ నా భార్య గన్ కెసిల్ నా కూతురు ఇవా అలా అడవుల్లోకి వెళ్లాం. అప్పటి నా అనుభవాలన్నీ ‘ఇండియా వెయిట్స్’ పుస్తకంలో రాశాను. అప్పటికి భారత నక్సలైట్ ఉద్యమాన్ని గురించి బైటివాళ్లు ఎవరూ రాయలేదు. బహుశా నేనే తొలి యూరపియన్ రచయితను అయి ఉంటాను. నేను ఆ ఉద్యమాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి, వివరించడానికి ప్రయత్నించాను. అప్పుడు నక్సలైట్ ఉద్యమం అనేక పాయలుగా ఉండేది. ఆ విషయం పుల్లారెడ్డి నాతో చర్చించారు కూడ. అప్పటికి ఒక జాతీయస్థాయి పార్టీ గాని, దేశవ్యాప్తంగా ఆమోదయోగ్యమైన నాయకుడు గాని లేరు. అదంతా స్థానిక ఉద్యమాల నుంచి రూపొందిన చిన్న చిన్న బృందాలుగా ఉండేది. ఇవాళ ఒక దేశవ్యాప్తమైన, సంఘటితమైన నిర్మాణం ఉంది. ఇప్పటికీ అక్కడక్కడ చిన్న చిన్న బృందాలు ఉన్న మాట నిజమే. ఐతే అప్పుడు ఉన్నంత పరస్పర వ్యతిరేకత లేదు. తప్పనిసరిగా అప్పటికీ ఇప్పటికీ భారత విప్లవోద్యమం గణనీయమైన అభివృద్ధి సాధించింది, విస్తరించింది.

ఇక చైనా విషయానికి వస్తే, నేను మొదట 1962లో వెళ్లాను. అది మూడు సంవత్సరాలు వరుస కరువు తర్వాత. చైనా అప్పటికి చాల ఇబ్బందులను, ఆహార కొరతను, ఆకలిచావులను ఎదుర్కొంటోంది. నేనప్పుడు చైనాకు భారతదేశం నుంచే వెళ్లాను. భారత్ తో పోలిస్తే చైనా పరిస్థితి మెరుగనే చెప్పాలి. భారతదేశంతో పోలిస్తే చైనా సమాజం హేతుబద్ధ సమాజంగా ఉండింది. నేనూ నా భార్యా చైనాలో ఒక గ్రామానికి వెళ్లాలనుకున్నాం. అప్పటికి చైనాను పర్యటిస్తున్న రచయితలు, విదేశీయులు బీజింగ్ కో , షాంఘైకో, ఇతర నగరాలకో వెళ్లి అక్కడి రాజకీయాలను, ప్రజా జీవితాన్ని పరిశీలిస్తున్నారు. మేం మాత్రం గ్రామానికి వెళ్లాలనుకున్నాం. అందుకు కారణాలున్నాయి. ఎప్పుడైనా కిందికి వెళ్లి పరిశీలించాలని, అక్కడ విస్తృతంగా చూసి వివరించాలని గోర్కీ అన్నాడు. అక్కడ పాత కొండ గుహల నివాసాలకు కొనసాగింపుగా ప్రజలు ఇళ్లు కట్టుకున్నారు. మాకంటె ముందు విదేశీయులు ఈ ఇళ్లను పరిశీలించారు. కాని ఆశ్చర్యకరంగా మేం మాత్రమే ఆ ప్రజల దగ్గరికి వెళ్లి ఆ ఇళ్లు వారెలా కట్టుకున్నారు, ఏ పదార్థాలు వాడారు, వగైరా వివరాలు తెలుసుకున్నాం. మేం సేకరించిన ఈ వివరాలు జోసెఫ్ నీథమ్ వంటి శాస్త్రవేత్త కూడ ఉపయోగించుకున్నాడంటే అది మాకు గర్వకారణం. మేం గ్రామస్తులను కలిసి వివరంగా మాట్లాడాం. ఆ సంభాషణలన్నిటినీ, వారి పేర్లతో సహా రాశాం. మా కృషికి అందుకే ప్రాచుర్యం వచ్చింది. మామీద విమర్శలు కూడ వచ్చాయనుకోండి. అభివృద్ధి నిరోధక పత్రికలు ‘ఒక్క గ్రామమే మొత్తం చైనా కాదు’ అని విమర్శించాయి. అవును. నిజమే. ఒక్క గ్రామాన్ని పరిశీలించి చైనా అంతా అలాగే ఉందని చెప్పలేం. ఒక్కగ్రామాన్ని పరిశీలించి ఆంధ్రప్రదేశ్ అంతా ఇంతే అని చెప్పలేం. కాని మా పుస్తకం ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని వివరించింది. ఒకవైపు పాశ్చాత్య పత్రికలలో చైనాలోని నగరాలలో జరుగుతున్న సంచలనాత్మక సంఘటనల గురించి వార్తాకథనాలు వస్తున్నప్పుడు మా పుస్తకం సోషలిస్టు చైనాలో ఒక గ్రామంలో సాధారణ పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నాయో వివరించింది.

సాంస్కృతిక విప్లవ కాలంలో మేం మళ్లీ చైనా వెళ్లాం. మళ్లీ ఆ గ్రామానికే వెళ్లదలచుకున్నాం. సాంస్కృతిక విప్లవం గురించి మా అవగాహన, అది సైద్ధాంతికంగా సరైనదే అని. ఆచరణాత్మకంగా కూడ సరైనదని రుజువు కావలసిందే అని. నిజంగానే అది ఆరోగ్య సేవలలో, వ్యవసాయంలో, విద్యలో చాల సానుకూలమైన ఫలితాలు సాధించింది. వారు రెడ్ బుక్ పట్టుకుని అందులోంచి కొటేషన్లు చదువుతూ ఆయా రంగాలలో ఎలా పనిచేయాలో చర్చించుకున్నారు. మేం అదంతా వాస్తవికంగా నమోదు చేశాం.

ప్రస్తుత చైనా నాయకత్వానిది ఈ విషయంలో ద్వంద్వ వైఖరి. ఇవాళ వాళ్లు సాంస్కృతిక విప్లవకాలం గురించి అదంతా చీకటి కాలమని వ్యాఖ్యానిస్తారు. అందువల్ల నా రెండో నివేదికను వాళ్లు గుర్తించకలేదు. మొదటి నివేదికను మాత్రం గౌరవంగా చూస్తారు. నాకు ఇప్పుడు ఆ పుస్తకానికిగాను గౌరవ డాక్టరేట్ ఇచ్చారు. ఇది కూడ ద్వంద్వ వైఖరికి నిదర్శనమే.

సాంస్కృతిక విప్లవ తుదిదశలో మేం మళ్లీ అక్కడికి వెళ్లాం. చాలకాలమే ఉన్నాం. అప్పుడు చాల తీవ్రమైన పరిణామాలు జరుగుతున్నాయి. రెండు పంథాలకు చెందినవారి మధ్య బీజింగ్ లో తుపాకి కాల్పులు కూడ జరిగాయి. దేశం అల్లకల్లోలంగా ఉండింది. అప్పుడు మావో, చౌ ఎన్ లై లు పార్టీ కార్యకర్తలను గ్రామసీమల్లోకి వెళ్లి అధ్యయనం చేయమని ఎందుకు సూచించారో నాకు అర్థమయింది. గ్రామసీమల్లోనే నిజమైన చైనా ఉంది. సాంస్కృతిక విప్లవపు చివరి సంవత్సరంలో చాల రోజుల పాటు మేం చెంగ్ టు లో ఉన్నాం. ఆ సమయంలో ఆ పట్టణ పార్టీ నాయకురాలిగా ఒక వీథులు ఊడ్చే స్త్రీ ఉండేది. ఆ పట్టణంలోని పరిస్థితుల గురించి నా భార్య ఒక నివేదిక రాసింది. అక్కడ రాజకీయ కృషి ఎలా సాగిందో, శ్రామికవర్గ నియంతృత్వం ఎలా సాగిందో, అక్కడ సమస్యలు ఎలా పరిష్కరించేవారో, పాఠశాలలో ఎలా పనిచేసేవారో, పాఠశాలలో వికలాంగులైన పిల్లల అవసరాలు ఎలా చూసేవారో, కింది నుంచి ఒక పరిశ్రమను ఎలా అభివృద్ధి చేసేవారో ఈ విషయాలన్నీ వర్ణించింది. మాకు చాల సంతృప్తినిచ్చిన నివేదిక అది. మేం దానిమీద చాలరోజులు పనిచేశాం. ఆ తర్వాత పరిస్థితులన్నీ తారుమారు అయ్యాయి. అయితే ఇక్కడ గుర్తుంచుకోవలసిన విషయం ఒకటుంది. సాంస్కృతిక విప్లవంలోని మంచి అంశాలకు గ్యాంగ్ ఆఫ్ ఫోర్ ప్రతినిధి కాదు. నిజంగానే సాంస్కృతిక విప్లవకాలంలో రెండు పంథాల మధ్య పోరాటం జరిగింది. పెట్టుబడిదారీ మార్గావలంబకులు వంటి మాటలు పాశ్చాత్య పరిశీలకులకు అర్థమయ్యేవి కాదు. కాని అప్పుడు ఎవరు ఏ పంథా తీసుకుంటున్నారో స్పష్టంగానే ఉండేది. పార్టీ నాయకత్వ శ్రేణుల్లో ఉన్నతస్థానాల్లో, మధ్యంతర స్థాయిలో ఉన్నవారిలో చాలమంది పెట్టుబడిదారీ పంథా తీసుకున్నారు. కారణాలు పెద్ద కష్టమైనవేమీ కావు. యేనాన్ నాటినుంచీ, రైతాంగ పోరాట నాయకులుగా ఉన్న కామ్రేడ్స్ ను నేను ఇంటర్వ్యూ చేశాను. వారు 1930లనుంచీ పార్టీతో ఉన్నారు. చాల అద్భుతమైన మనుషులు. తెలివైన వారు. కాని నిరక్షరాస్యులు, చదువుకున్నవారు కాదు. వారు పైస్థాయి రాజకీయ, సిద్ధాంత విషయాలు అర్థం చేసుకోగలిగిన వారు కారు. ఇక మరొక రకం పార్టీ శ్రేణులు విప్లవానంతరం ప్రభుత్వోద్యోగాలలో చేరి పార్టీ సభ్యులైన యువకులు. శ్రేణుల మధ్య విభజన అది. అంతే కాకుండా మరెన్నో సంక్లిష్టతలున్నాయి. కాని మౌలికంగా గ్రామాలను, పునాదిని అర్థం చేసుకుంటే చైనా విప్లవపు సానుకూలతలు తెలుస్తాయి.

ఇక్కడొక ఆసక్తికరమైన ఉదంతం చెప్పాలి. నా భార్య గన్ కెసిల్ మంచి ఫొటోగ్రాఫర్. తను ఆ కాలంలో సాధారణ ప్రజాజీవితాన్ని ఫొటోలు తీసింది. వాళ్లు పొలంపని ఎట్లా పనిచేస్తారు, కాంగ్ మీద కూచున్నప్పుడు ఎలా ఉంటారు, వంటపని ఎలా సాగుతుంది, తినడం ఎలా ఉంటుంది, పిల్లలతో ఎలా ఉంటారు, పాఠశాలలో ఎలా ఉంటారు వగైరా సాధారణ జీవితానికి సంబంధించిన ఫొటోలు. అప్పుడు కాస్త సంకుచిత దృక్పథం ఉన్న ఒక కామ్రేడ్ మేం అటువంటి ఫోటోలు తీయడం మంచిది కాదన్నాడు. మనుషులు మురికిగా, బురదలో, బట్టలు లేకుండా కనబడితే మెరుగైన జీవితం కనబడదన్నాడు. కాని వ్యవసాయ పనులు చేసే మనిషి బురద అంటకుండా, చలువచేసిన చొక్కాతో చేస్తాడా మరి ఇప్పుడేమైందో తెలుసా చైనా ప్రభుత్వం మాకు కబురుపెట్టింది. సాంస్కృతిక విప్లవ రోజులకు సంబంధించి వారి దగ్గర మనుషులు నినాదాలు ఇస్తున్నవీ, పార్టీ కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటున్నవీ, విప్లవకరంగా కనబడుతున్నవీ తప్ప, మామూలు రోజువారీ జీవితంలో ఉన్న చిత్రాలు లేవట. గన్ కెసిల్ తీసిన ఫొటోలు ఇవ్వగలరా అని చైనావాళ్లు అడిగారు. మేం అవన్నీ ఇచ్చేశాం. చైనా ప్రభుత్వానికి కాదు, స్వీడిష్ మంత్రిత్వశాఖకు ఇచ్చాం. వాళ్లు చైనా ప్రభుత్వంతో సంబంధంలో ఉన్నారు. ఇది ఎందుకు చెపుతున్నానంటే చైనీయులైనా, భారతీయులైనా, విప్లవకారులైనా వారేమీ అతీతమానవులు కారు, ఎక్కడినుంచో ఊడిపడలేదు. వారు చాల మామూలు, కష్టజీవులు, శ్రామికులు. రైతులు, కూలీలు, ఇతరులు. మేం వారిని ఆ స్థాయిలోనే చూశాం.

ఇవాళ చైనా అపారమైన అభివృద్ధి సాధిస్తోంది. కాని ఈ అభివృద్ధి అంతా తొలి దశాబ్దాలలో సాధించిన అభివృద్ధి మీద ఆధారపడి జరుగుతున్నదే. 1953 నుంచి మావో మరణం వరకూ సాగిన క్రమబద్ధమైన అభివృద్ధిని పునాదిగా చేసుకుని డెంగ్ సియావో పింగ్ గాని ఇతరులు గాని ఇవాళ్టి పరిణామాలు సాధిస్తున్నారు.

దీన్ని తాత్వికంగా చూడవలసి ఉంది. మావో అలా చూశాడు. మార్క్స్ నాటినుంచీ ఈ తాత్వికత ఉంది. ఎంగెల్స్ చెప్పినట్టుగా మార్క్స్ ఎప్పుడూ ఏదీ కచ్చితంగా ‘ఇది ఇంతే, ఇంకొకలా ఉండదు’ అని నిర్వచించలేదు. ఆయన ఎపుడైనా ‘ఇది ఇలా ప్రయాణించవచ్చు, ఇలా మారవచ్చు’ అని చెప్పాడు. మావో కూడ అంతే. వారు చెప్పినవాటిలో ముఖ్యమైనది చరిత్ర సోషలిస్టు విప్లవంతో అంతం కాదు అనేది. వర్గపోరాటం సోషలిస్టు విప్లవంతో అంతం కాదు. భవిష్యత్తులో కూడ అంతం కాదు. అది కేవలం రూపం మార్చుకుంటుంది. ఘర్షణలు, వైరుధ్యాలు ఎల్లప్పుడూ ఉంటాయి. పదివేల ఏళ్లయినా సరే అని మావో అన్నాడు. సోషలిస్టు విప్లవమనేది రాగానే అక్కడితో మన పని అయిపోతుంది అని యూరప్ కమ్యూనిస్టులం అనుకున్నాం. మావో ఎప్పుడూ అలా అనుకోలేదు. సాంస్కృతిక విప్లవంతో కూడ పని అయిపోతుందనుకోలేదు. కొత్త తరాలు వస్తాయని, కొత్త వైరుధ్యాలను పరిష్కరిస్తాయని అనుకున్నాడు. అలా ఆయన అన్నిటినీ స్వీకరించేలా ఉన్నాడు. మరొకరకంగా సాంప్రదాయిక మార్క్సిస్టుగా ఉన్నాడు.

మార్క్సిస్టుల గురించి దురభిప్రాయాలుండే చాలమంది వాళ్లేవో వంటకాల పుస్తకాలు రాశారనీ, ఇది చేస్తే, ఇది కలిపితే, ఇది తయారవుతుంది అన్నారని అనుకుంటారు. అది నిజం కాదు. అసలు ‘ఇంతవరకూ జరిగిన చరిత్ర అంతా వర్గపోరాటాల చరిత్రే’ అనే కమ్యూనిస్టు మానిఫెస్టో మొదటి వాక్యానికే కొంతకాలం తర్వాత ఎంగెల్స్ ఒక పాదసూచిక చేర్చాడు. ఆ వాక్యం అప్పటివరకు తెలిసిన చరిత్ర మీద ఆధారపడి రాశాం. ఆ తర్వాత పూర్వ చరిత్ర గురించి అదనపు సమాచారం తెలిసింది. అందువల్ల ఇది లిఖిత చరిత్రకు, వర్గ సమాజానికి సంబంధించిన నిర్ధారణ మాత్రమే అని సవరించాడు. మార్క్స్, ఎంగెల్స్ లు ప్రవక్తలు కారు, వారు చెప్పినవి శిలాశాసనాలు కావు. వాళ్లు ఒక ప్రత్యేక సంవిధానం అవలంబించి తమకాలపు వాస్తవికతను చూశారు. మావో ఈ విషయాన్ని బాగా గుర్తించాడు. ఆయన మహా మేధావి. ఇవాళ చైనా నుంచి మావో కనుమరుగు కాలేదని గుర్తు పెట్టుకోవాలి. ఇప్పటికీ సాంస్కృతిక విప్లవం గురించీ, మావో గురించీ అక్కడ చాల ఎక్కువగా చర్చిస్తున్నారు. అధికారిక పత్రికలలో కాదు, విశ్వవిద్యాలయాలలో, వ్యక్తిగత సంభాషణల్లో నేను చాల చోట్ల గమనించాను. పార్టీ, ప్రభుత్వం పూర్తిగా పెట్టుబడిదారీ మార్గంలో ఉన్నప్పటికీ ప్రజల్లో ఈ చర్చ జరుగుతోంది. అందువల్లనే నేను ఆశతో ఉన్నాను.

భారత విప్లవోద్యమానికి సంబంధించి నేను చెప్పగలదేమంటే ఇవాళ ఈ విప్లవోద్యమానికి విస్తృత ప్రజా మద్దతును, సంఘీభావాన్ని కూడగట్టడం చాల ముఖ్యం. ముఖ్యంగా మధ్యతరగతి వర్గంలో, పట్టణ మేధావి వర్గం వగైరాలలో. దండకారణ్యంలో సాగుతున్న ఆర్థిక పోరాటాలు కేవలం అటవీ ఉత్పత్తులకు సంబంధించినవి మాత్రమే కాదు. అది గతంలో వలసవాద కాలంలో జరిగింది. ప్రస్తుతం ఇది ఇంకా లోతయినది. ఇది భూగర్భంలోని ఖనిజ వనరులకోసం, ఆ ప్రాంతం నుంచి రాబట్టగలిగిన జల విద్యుత్ కోసం, కలపకోసం జరుగుతోంది. భారత ప్రభుత్వం బహుళజాతి, సామ్రాజ్యవాద, బడా గుత్త పెట్టుబడితో ఒప్పందాలు చేసుకుంది. అది సజావుగా సాగాలంటే అక్కడి ప్రజలలో కొందర్నయినా ఉద్యోగాల ఆశ చూపి ఆకట్టుకోవాలి. మిగిలిన లక్షలాది ప్రజలు పట్టణాలకు వలస వచ్చి మురికివాడల వాసులుగా మారిపోతారు. లేదా అంతరించి పోతారు. ఈ అభివృద్ధి క్రమం కిందిదాకా ప్రవహిస్తుందని ప్రభుత్వం చెప్పేది అబద్ధం. అభివృద్ధి అంటే ఇది ఒక్కటే నమూనా కాదు, ఇతర నమూనాలు ఉన్నాయి. మావోయిస్టు పార్టీ అభివృద్ధికి వ్యతిరేకం కాదు. అది కూడ నీటిపారుదల సౌకర్యాలు కలిగిస్తోంది. ప్రజలను విధ్వంసం పాలు చేసే, నిర్వాసితులను చేసే అభివృద్ధి నమూనాను మాత్రమే మేం వ్యతిరేకిస్తున్నాం అని పెద్దఎత్తున ప్రచారం చేస్తే సంఘీభావాన్ని కూడగట్టవచ్చు. బహుళజాతి కంపెనీలు తమకు లాభసాటిగా ఉన్నంతవరకే ఏపని అయినా చేస్తాయి. వారికి లాభసాటిగా లేకపోతే, ప్రతిఘటన ఉంటే ఆ పని చేయవు. పెద్దఎత్తున సంఘీభావాన్ని కూడగట్టి ప్రతిఘటనోద్యమాన్ని నిర్మిస్తే బహుళజాతి కంపెనీలు వెనక్కి తగ్గుతాయి. ప్రభుత్వం వాటిని తీసుకురాజాలదు. ఇది ఒక అవకాశం. ఒకటే అనివార్య పరిణామం లేదని మాత్రమే నేను చెపుతున్నాను. అనేక అవకాశాలున్నాయి. బహుళజాతి కంపెనీలు వచ్చి భూములను, ఖనిజాలను ఆక్రమించడం తప్ప మరొక ప్రత్యామ్నాయం లేదనేది నిజం కాదు. ఇది ప్రచారం చేయాలి. మధ్యతరగతిని ఒప్పించాలి. మావోయిస్టుల అభివృద్ధి నమూనా ప్రజల ప్రయోజనాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని, ప్రజల కొసం, ప్రజల చైతన్యం మీద ఆధారపడి ఉంటుందని చెప్పి ఒప్పించాలి. ఇవాళ దేశంలో విప్లవోద్యమం ముందున్న సమస్యలలో ఇదే ప్రధానమైనదని నేననుకుంటున్నాను. పెద్దఎత్తున మృత్యువునూ, విధ్వంసాన్నీ, భయంకరమైన అసమానతలనూ తెచ్చే అభివృద్ధిని మధ్యతరగతిలో ఎక్కువమంది సమర్థించరు. తప్పకుండా ఎదిరిస్తారు. అలాగే ఈ అభివృద్ధి నమూనాను ఎదిరించడంలో కలిసి వచ్చే మిత్రులు మరెంతో మంది ఉంటారు. ఈ మిత్రులలో రాజకీయవాదులూ ఉండవచ్చు. గాంధీ అనుయాయులలో చాలమంది ఇటువంటి అభివృద్ధి నమూనాను వ్యతిరేకించవచ్చు. అంటే ఇవాళ్టి సందర్భంలో మావోయిస్టులకు విశాల స్థాయిలో మిత్రులు వచ్చే అవకాశం ఉందని నేను ఊహిస్తున్నాను.

అలాగే ప్రభుత్వం అన్నప్పుడు కూడ అది ఒక ముద్ద కాదు. వేరువేరు స్థాయిల వేరువేరు శక్తులు ఉన్నాయి. మావోయిస్టులకు కూడ ఈ స్పష్టత ఉంది. పాలకవర్గ శక్తులమధ్య ఉన్న వైరుధ్యాలను వాడుకుని వాటిని ఒకదానికొకటి ఎదురుగా పెట్టడం సాధ్యమే. నేను కలకత్తాలో దిగినరోజే ప్రభుత్వం ఎన్ కౌంటర్ల పేరిట ప్రజలను చంపడాన్ని సుప్రీంకోర్టు తప్పుపట్టిందని చదివాను. అంటే రాజ్యంలో ఒక అంగం మరొక అంగాన్ని విమర్శిస్తున్నదన్నమాట. ఒకభాగం భయంకరమైన, హత్యాకాండ సాగిస్తుండగా మరొకభాగం తప్పుపడుతున్నదన్నమాట. అంటే పాలకవర్గాలలోనే వైరుధ్యాలు ఉన్నాయన్నమాట. అలాగే భారత పాలనా వ్యవస్థ పినోషె నియంతృత్వంకింద చిలీ పాలన లాగ కరడుగట్టినది కాదు. అందువల్ల మీదగ్గర ఎన్నో అవకాశాలుంటాయి. మీ దగ్గర ఒకటో రెండో మూడో అవకాశాలు మాత్రమే కాదు ఎన్నెన్నో అవకాశాల వరుస ఉంది. ఆయా వర్గశక్తులను బట్టి, వర్గపోరాట స్థాయిని బట్టి ఆయా అవకాశాలు వస్తాయి.

మొత్తం మీద మావోయిస్టుల పనితీరు నాకు నచ్చింది. వారి ఆలోచనలు, చర్చాసరళి నాకు నచ్చాయి. వారు ఒక కష్టతరమైన పరిస్థితిలో ఉన్నారు. ప్రభుత్వం, లేదా ప్రభుత్వంలోని కొన్ని అంగాలు వారి నాయకత్వాన్ని మట్టుపెట్టడానికి చూస్తున్నాయి. మావోయిస్టులు ఇప్పుడున్నదానికంటె ఎక్కువ జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ఉదాహరణకు, ఎంతోమంది విదేశీ, స్వదేశీ పాత్రికేయులను దండకారణ్యానికి రమ్మని పిలవడం గురించి చర్చ వచ్చింది. నేను అలా పిలవడమే మంచిదన్నాను. వారు ఏమిరాసినా ఉద్యమానికి ప్రచారం దొరుకుతుందన్నాను. కాని తర్వాత నా అభిప్రాయం కొంత మారింది. ఉదాహరణకు పార్టీ వారు నన్ను సోదా చేయకుండానే అనుమతించారు. నన్ను సోదా చేసి ఉండవలసింది. నా దగ్గర మొబైల్ ఫోన్ ఉండి ఉంటే ఎక్కడికి వెళుతున్నానో తెలుసుకోవడం, వాళ్లను కలవగానే మానవ రహిత విమానం సహాయంతో బాంబుదాడి చేయడం సాధ్యమే. అంటే ప్రమాదాలు, నిజమైన ప్రమాద అవకాశాలు ఉన్నాయి. విదేశీ పాత్రికేయులు రావడం వల్ల ప్రయోజనాలూ ఉన్నాయి. జాగ్రత్త తీసుకోవలసిన ఇటువంటి ప్రమాదాలూ ఉన్నాయి. ఆజాద్ ను ఎలా చంపివేశారో, చర్చల పేరుతో నడిచిన ఉత్తరాల ద్వారా ఆయన ఆచూకీ ఎలా కనిపెట్టారో మీకు తెలుసు. ఎప్పుడో ఒకసారి చర్చలు అవసరమే. కాని ఆజాద్ ను చంపడానికి దారితీసిన పరిస్థితులు కోడిని చంపడానికి ముందు దానికి గింజలు చల్లుతూ ఆకర్షించినట్టుగా జరిగాయి.

జనతన సర్కార్ జెండాలో రెండు నక్షత్రాలు, విల్లమ్ములు చిత్రించి ఉండడం చాల ఆసక్తికరం. రెండు నక్షత్రాలు ఆదివాసులకు, దళితులకు చిహ్నాలు. విల్లమ్ములు చాల మంచి ఆయుధం. అది శబ్దం లేకుండా ప్రయోగించగల ఆయుధం. మెటల్ డిటెక్టర్లకు దొరకని ఆయుధం. ఆ జెండా జాతీయ, స్థానిక సంప్రదాయాలను గౌరవిస్తున్నారనడానికి నిదర్శనం. అది వాస్తవిక దృక్పథానికి సూచిక.

భారతదేశపు కుల వ్యవస్థ గురించి నాకంటె మీకే ఎక్కువ తెలుసు. దాన్ని చారిత్రకంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. కుల వ్యవస్థకు మూలం కుటుంబం, ఆస్తి, స్త్రీల పట్ల భయంకరమైన వివక్ష. ఇప్పుడది పరువు హత్యల రూపంలో జరుగుతోంది. అయితే ఇక్కడ ఒక ప్రత్యేకమైన విషయం చూడాలి. గాంధీ, మావో ఇద్దరూ కూడ తమ కార్యకర్తలను మరుగుదొడ్లు కడగమనీ, మలమూత్రాలు ఎత్తుకుపొమ్మనీ ఆదేశించారు. మరుగుదొడ్డిని కడిగే బ్రాహ్మణుడు, మలమూత్రాలు ఎత్తుకుపోయే ఉన్నతవర్గ చైనీస్ మేధావి తమ కుల, ఉన్నతవర్గ ఆభిజాత్యాన్ని వదులుకోవలసి ఉంటుంది. భారతదేశంలో విప్లవకారుడు కావడమంటే వదులుకోవలసినవి చాల ఉన్నాయి. జంధ్యం గురించి గర్వంగా భావిస్తూ, సాంప్రదాయిక బ్రాహ్మణుడిగా ఉంటూ విప్లవకారుడుగా పురోగమించడం సాధ్యం కాదు. చాల సంస్కృతులలో కులానికి సమానమైన ఆభిజాత్యాలు ఉన్నాయి. స్వీడన్ లో ఎల్లప్పుడూ రెండు రకాల బృందాలు ఉన్నాయి. అవి దాదాపు కుల విభజన లాగానే ఉన్నాయి. ఒకటి యూదు జనాభా. వాళ్లు వ్యాపారస్తులు. మీదగ్గర మార్వాడీల లాంటి వాళ్లనుకోండి. మరొక బృందం జిప్సీలు. సంచార జాతులు. ఈ రెండు బృందాలు కూడ పూర్తిగా అంతర్వివాహం మీద ఆధారపడినవే. అయితే మా దగ్గర ఇతర ప్రాంతాల నుంచి వలస వచ్చిన కుర్దులు, సోమాలీలు వంటి అనేక సమూహాలు ఉన్నాయి. ఈ సమూహాలు ఇతర సమూహాలతో సంబంధం లేకుండా తమకు తాముగా జీవిస్తుంటాయి. వీరిలో పరువుహత్యలు కూడ ఉన్నాయి. స్వీడన్ లో పరువు హత్యలు, కూతురు మరొక సమూహపు మనిషిని పెళ్లి చేసుకుంటే, చేసుకుంటానంటే చంపివేయడం గతంలో లేదు. ఈ సమూహాలతో మొదలయింది. అయితే భారత కుల వ్యవస్థకు, ఇతర అసమానతలకు తేడా ఏమంటే, భారత్ లో అది ప్రధానమైన సమస్య. అది చాల సున్నితమైనది కూడ. దాని మీద భావోద్వేగాలు హెచ్చు.

భారత విప్లవానికి అంతర్జాతీయ సంఘీభావాన్ని సాధించవలసి ఉంది. అది ఒక ఉద్యమంగా ఇప్పుడిప్పుడే మొదలవుతోంది. రెండు సమస్యలు ఉన్నాయి. ఒకటి సమాచార కొరత. నిజానికి సమాచార కొరత ఉండడం ఆశ్చర్యకరమైన విషయం. భారతదేశంలో మీకు చాల పత్రికలున్నాయి. హిందూ, తెహెల్కా వంటి పత్రికలు విప్లవోద్యమం మెద వార్తలు, వ్యాఖ్యలు అచ్చువేస్తాయి. అందువల్ల సూత్రరీత్యా చూస్తే భారత మధ్యతరగతికి ఈ విషయాలు తెలిసి ఉండడానికి అవకాశాలు మెండుగా ఉన్నాయి. ఆజాద్ హత్య గురించి చాల వివరాలు వచ్చాయి. కాని ఈ వార్తలు బయటికి వెళ్లవు. అంతర్జాతీయ సమాజానికి ఈ విషయాలు తెలియవు. అదేమీ భారత ప్రభుత్వ ఆంక్షల వల్ల కాదు. భారత్ లో ఉండే విలేకరులు మంచివాళ్లా చెడ్డవాళ్లా అనేది కూడ సమస్య కాదు. వాళ్లు ఈ వార్తలు పంపినా, మా దేశాలలో వార్తాపత్రికలకు ఉండే కాపలాదార్లు, ఎడిటర్లు ఈ వార్తలు వేయరు. కత్తిరించేస్తారు. అలా ఎందుకు చేస్తారు పత్రికా స్వేచ్ఛ అనే మాట విన్నప్పుడల్లా అడగవలసిన ప్రశ్న పత్రికల యజమానులెవరు అని. అది చాల చిన్న ప్రశ్నే. స్వీడన్ విషయమే చూసుకుంటే అక్కడి ప్రధానమైన సోషల్ డెమొక్రటిక్ అని చెప్పుకునే పత్రిక యజమానీ, ప్రధాన అభివృద్ధి నిరోధక పత్రిక యజమానీ ఒకరే. ఆస్లో లో ఉండే ఒక కోటీశ్వరుడు. అక్కడక్కడా స్వేచ్ఛ కనబడవచ్చు గాని మొత్తం స్థితి ఇది. ఇక నేను ప్రారంభించిన పత్రిక లాంటి చిన్న పత్రికలు ఉన్నాయి గాని అవి చాల చిన్నవి. ఈ పరిస్థితిలో ఎలాగో ఒకలాగ భారత సమాచారాన్ని అంతర్జాతీయ సమాజం దృష్టికి తీసుకురావాలి. ఇంటర్నెట్ వాడుకోవచ్చు. చిన్న పత్రికలకు పంపవచ్చు. క్రమంగా పెద్ద పత్రికల అడ్డుగోడలను ఛేదించవచ్చు. యూరప్ లోని సాధారణ కార్మికవర్గ పాఠకులకు ఈ సమాచారం అందించడానికి ప్రయత్నాలు చేయాలి. రెండవ సమస్య ఏమంటే ఇటీవల లండన్ లో నేనూ, అరుంధతీ రాయ్ భారత విప్లవోద్యమం మీద మాట్లాడాం. ఆ సభకు చాల మందే వచ్చారు. కాని వారిలో అత్యధికులు భారత ఉపఖండం నుంచి వచ్చి అక్కడ ఉన్నవారే తప్ప బ్రిటిష్, యూరపియన్ పౌరులు లేరు. వారికి చేరడం గురించి ఆలోచించాలి.

సంఘీభావ ఉద్యమానికి రెండు స్థాయిలు ఉన్నాయి. ఒకటి భారత ప్రజలకు సంఘీభావం తెలిపే ఉద్యమం. మేం స్వీడన్ లో అది ప్రారంభించాం. దీనిలో అన్నిరకాల వాళ్లు చేరారు. పాత కామ్రేడ్స్ ఉన్నారు. ప్రధానంగా ఇది “వామపక్ష” ఉద్యమం. ఇక్కడ మీకొక సంగతి చెప్పాలి. యూరప్ లో కమ్యూనిస్టు ఉద్యమం వామపక్ష ఉద్యమంగా దిగజారి పోయి6ది. అది వామపక్షమే గాని కమ్యూనిజం కాదు. అందులో అన్నిరకాల వాళ్లు ఉంటారు. దాన్ని పార్టీ లేని ఐక్య సంఘటన అనవచ్చు. వాళ్లు బలమైన సామ్రాజ్యవాద యుద్ధ వ్యతిరేక ఉద్యమాన్ని నిర్మించినవారే. మా ఉద్దేశం భారత ప్రజల న్యాయమైన పోరాటంలో వారికి సంఘీభావం ప్రకటించేందుకు ఎంతమంది వీలయితే అంతమందిని కూడగట్టడమే. మాకు చాల మద్దతు ఉంది. ఫోర్త్ వరల్డ్ మూవ్ మెంట్ అనే ఆదివాసుల ఉద్యమం మాతో కలిసింది. అంబేద్కర్ ను అనుసరించే దళిత ఉద్యమం మాతో కలిసింది. ఉదారవాదులు, చర్చ్ వారు కూడ చేరారు. ప్రజల న్యాయమైన పోరాటాన్ని సమర్థించడం, గ్రీన్ హంట్ వంటి ప్రభుత్వ పాశవిక దాడులను ఖండించడం అనే సూత్రబద్ధ వైఖరి మీద మేం ఈ ఐక్యత సాధించాం. ఐనా మా నిర్మాణం చాల చిన్నదే. నిరసనలు, భారత రాయబార కార్యాలయం ముందు ప్రదర్శనలు లాంటి పనులు చేశాం. ఇప్పుడు మా కార్యకర్తలకు అధ్యయన తరగతులు ఏర్పాటు చేస్తున్నాం. ఐక్య సంఘటన అనేది విప్పుకునే విసనకర్ర లాంటిది. ఒకవైపు అది ఎంత విశాలంగానైనా విప్పుకుంటుంది. మరొకవైపు దానికి అటు చివరా ఇటు చివరా కచ్చితమైన సరిహద్దులూ ఉంటాయి.

రెండో దృక్పథంగా ఇటాలియన్ కామ్రేడ్స్ ఏమంటున్నారంటే అంతర్జాతీయ సంఘీభావ ఉద్యమ లక్ష్యం భారత దేశంలో నూతన ప్రజాస్వామ్యాన్ని సమర్థించడంగా ఉండాలని. ఈ పని జరగాలంటే నూతన ప్రజాస్వామ్యం అంటే ఏమిటో అర్థం చేసుకుని, దాన్ని సమర్థించవలసి ఉంటుంది. అంటే ఇది కేవలం మార్క్సిస్టులకు, మావోయిస్టులకు పరిమితమవుతుంది. విశాలత్వం సంతరించుకోదు అని మేం వాదిస్తున్నాం. మా మధ్య విభేదమేమీ లేదు. సంఘీభావాన్ని కూడగట్టడానికి వేరు వేరు మార్గాలలో మేం ప్రయత్నిస్తున్నాం. అంతే. ఇది ఐక్యసంఘటన గురించి చాల కాలంగా ఉన్న చర్చే.

’భారత్ పై అరుణతార’ అనడంలో నేను ‘చైనాపై అరుణతార’ అన్న ఎడ్గార్ స్నోను అనుసరించాను. కాని ఎడ్గార్ స్నో చైనాలో నాలుగు నెలలు ఉన్నాడు. నేను పదహారు రోజులే ఉన్నాను. ఎడ్గార్ స్నో చైనా ప్రజా సైన్యాన్ని 1936లో చూశాడు, చైనాలో విప్లవ విజయం చాల కాలం తర్వాత 1949లో జరిగింది. అలాగే చైనాకూ భారత్ కూ మధ్య తేడాలున్నాయి. చైనాలో విముక్తి ప్రాంతాలు చాలకాలం ఉన్నాయి. మొదటి విముక్తి ప్రాంతం 1927లోనే ఏర్పడింది. దాని మీద పెద్ద ఎత్తున దాడి జరిగినందువల్ల లాంగ్ మార్చ్ చేయవలసి వచ్చింది. చివరికి ఏనాన్ విముక్తి ప్రాంతం ఏర్పడింది. ఇతర ప్రాంతాలు విముక్తమయ్యాయి. ఈలోగా చాంగ్ కైషేక్ ను బందీగా పట్టుకుని ఐక్యసంఘటనకు ఒప్పించడం జరిగింది. విముక్తి ప్రాంతాల మీద ప్రభుత్వ బలగాల దాడులు జరుగుతున్నప్పుడు ఏనాన్ ను రక్షించుకోవడం ఎట్లా అనే సమస్య వచ్చినప్పుడు, ‘ఏనాన్ ను రక్షించుకోవడమంటే పోగొట్టుకోవడమే, ఏనాన్ ను వదిలి పోవడమే అంతిమంగా ఏనాన్ ను రక్షించుకోవడం’ అని మావో అన్నాడు. అలా అక్కడ ఒక సంక్లిష్ట క్రమం సాగింది.

భారత్ లో కూడ అదే విధంగా విముక్తి ప్రాంతాలు ఏర్పడుతూ పోవడం జరగదు. ఇది మరింత సంక్లిష్ట క్రమం. 1930 ల చైనాకూ, 2010ల భారత్ కూ తేడాలున్నాయి. భారత్ లో ఒక గెరిల్లా జోన్ ఉంది. అది విస్తరించి బలపడి, స్థలకాల పరిస్థితులకు లోబడి విముక్తి ప్రాంతంగా మారవచ్చు. అది అలాగే జరగాలనీ లేదు. ఎన్నెన్నో అవకాశాలు, సంభావ్యతలు ఉన్నాయి. ఇవాళ భారత్ ఉన్న స్థితిలో చైనా ఒకానొక సమయంలో ఉండింది. అక్కడ కూడ ఏనాన్ వదిలేశారు, కియాంగ్సీ వదిలేశారు. ఇదేమీ అంకగణిత సమీకరణం కాదు. ఇది చాల సంక్లిష్ట సామాజిక ప్రయాణం.

సౌజన్యం

వీక్షణం
కడలితరంగ

వీక్షణం ఏప్రిల్ 2012 సంచికకోసం

http://prajakala.org/mag/2012/05/jan_mrydal_essay

వివేకం కోల్పోయిన భారత్!

విదేశాంగ మంత్రి కారల్ బిల్ట్‌కు,
ఇది వ్యక్తిగత లేఖ కాదు; స్వీడన్ విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిగా ఉన్న మీకు ఈ లేఖ రాస్తున్నాను. ఇటువంటి లేఖలు 'సమాచార స్వేచ్ఛా చట్టం'అనే ఆంగ్ల భాషా అభివ్యక్తి పరిధిలోకి రావు. అయితే బహిరంగంగా ఉన్న లేదా ఉండాల్సిన సమాచారమే ఈ లేఖలో ఉన్నందున, దీన్ని భారత్‌లో ప్రచురింప చేస్తున్నాను. ఇటువంటి సందర్భాలలో గున్నార్ మిర్డాల్ చేసినట్టే నేనూ చేస్తున్నాను; ఈ లేఖను నేరుగా ఇంగ్లీష్‌లో రాస్తున్నాను.

భారత పార్లమెంటు ఎగువ సభలో హోంశాఖ సహాయ మంత్రి జితేంద్ర సింగ్ నా గురించి చేసిన ప్రసంగం పూర్తి పాఠం ప్రతిని న్యూఢిల్లీలోని మన రాయబారి కార్యాలయం సంపాదించి ఉంటుందని భావిస్తున్నాను. కేవలం వార్తా పత్రికలలో వెలువడిన వార్తలు, వ్యాసాలపైనే పూర్తిగా ఆధారపడకుండా ఉండేందుకై నాకు ఆ ప్రసంగానికి సంబంధించిన యథాతథ పాఠం అవసరమున్నది. మన రాయబారి కార్యాలయం ఆ ప్రసంగ పాఠం ప్రతిని నాకు పంపగలదని ఆశిస్తున్నాను. ఆ ప్రసంగంపై వెలువడిన వార్త చివరి వాక్యంలో మంత్రి జితేంద్ర సింగ్ ఇలా చెప్పినట్టు ఉటంకించారు 'పరిస్థితిని ప్రభుత్వం నిశితంగా పరిశీలిస్తున్నది. అటువంటి విషయాలను సంబంధిత దేశాలతో యథావిధిగా దౌత్యస్థాయిలో చర్చిస్తాము'. అంటే దీనర్థం భారత ప్రభుత్వం నా విషయమై మన రాయబారి కార్యాలయంతో సంప్రదించిందనేనా

భారత్‌లో నా కొత్త పుస్తకం 'రెడ్ స్టార్ ఓవర్ ఇండియా' (భారత్‌పై అరుణతార) విడుదల సందర్భంగా ఆ దేశానికి వెళ్ళేందుకు నేను వీసాకు దరఖాస్తు చేశాను; (చాలా వ్యయభరితమైన) వీసా ఒక నెలరోజుల పాటు ఉండేందుకు గాను జారీ అయింది. వీసా కోసం చేసిన దరఖాస్తుకు, నా స్వీడిష్ ప్రచురణ కర్త (స్టాక్‌హోమ్‌లోని లియోపార్డ్) లిఖితపూర్వకంగా ఇచ్చిన ఆర్థిక పరమైన హామీని, కోల్‌కతాలోని నా భారతీయ ప్రచురణ కర్త (సేతు ప్రకాశన్), ది కోల్‌కతా బుక్ ఫెయిర్ నిర్వాహకులు పంపిన ఆహ్వాన పత్రాలను కూడా జత పరిచాను.

కోల్‌కతాకు వెళ్ళిన తరువాత, నేను ఎక్కడ బస చేసేది, భారత్‌లో ఎక్కడెక్కడ బహిరంగ సభలు, సమావేశాల్లో పాల్గొంటున్నదీ అధికారులకు ఎప్పటికప్పుడు తెలియజేస్తుండాలని నా ప్రచురణకర్తను ఆదేశించారు. ఆయన ఆ ఆదేశాన్ని పాటించారు. కోల్‌కతా, హైదరాబాద్, లూధియానా, ఢిల్లీలలో వివిధ సంస్థలు నిర్వహించిన వివిధ సమావేశాలలో నా పుస్తకావిష్కరణ జరిగింది. ఆ సభలలో నేను చెప్పిన మాటలన్నీ మీడియాలో ప్రచురితమయ్యాయి; ఇంటర్నెట్‌లో కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి.

ఈ ఏడాది జనవరి ఫిబ్రవరిలో భారత్‌లో నా పర్యటన గురించి రాజ్యసభలో హోం శాఖ సహాయమంత్రి జితేంద్ర సింగ్ చెప్పిన విషయాలు, మే 20న హోంశాఖ ప్రతినిధి ఇరా జోషి చెప్పిన విషయాలు యథార్థాలు కావు. మరో విధంగా చెప్పాలంటే అవి, రాజకీయ కారణాలతో 'నేను చెప్పని విషయాలు'. మరి భారత ప్రభుత్వ ప్రతినిధులు ఇలా అవాస్తవాలు చెప్పడం వెనుక ఉన్న రాజకీయ కారణాలు ఏమిటి ఆ కారణాలను అర్థం చేసుకోవడానికి కోల్‌కతా నుంచి వెలువడే 'ద టెలిగ్రాఫ్' ఆంగ్ల దినపత్రిక మే 18 సంచికను చదవాలి.

పిసి మెయిల్ బాక్స్‌లో మావోయిస్ట్ స్పామ్
నిషిత్ ధోలాభాయి

న్యూఢిల్లీ, మే 17  ఫ్యాక్స్‌లు పనిచేయనప్పుడు విదేశాల నుంచి హోం మంత్రి ఇ-మెయిల్‌పై మెరుపు యుద్ధం చేయాలి. ఒక క్రియాశీల కార్యకర్త, మావోయిస్టు సానుభూతిపరుడిని విడుదల చేయాలని కోరుతూ పి. చిదంబరం ఇ-మెయిల్‌కు పాశ్చాత్య దేశాల నుంచి పెద్ద ఎత్తున మెసేజ్‌లు వస్తున్నాయి. పూర్తిగా 'స్థానిక'మైన ఒక అంశంపై విదేశీయుల్లో ఇంత ఆసక్తి ఏమిటనే కుతూహలాన్ని రెచ్చగొట్టింది'. భారతీయ వ్యవహారాలపై అంతర్జాతీయ సమాజంలో పెరుగుతోన్న శ్రద్ధ, అవగాహన భారత ప్రభుత్వాన్ని అంతకంతకూ కలవరపరుస్తుందనేది స్పష్టం.

భారత ప్రజలతో అంతర్జాతీయ సంఘీభావం అవసరం గురించి గత ఏడాది జూన్ 12న లండన్‌లో అరుంధతీ రాయ్, నేనూ మాట్లాడాము. భారతదేశానికి సంబంధించిన వార్తలను అడ్డుకోవడంపై మేమిరువురమూ మాట్లాడాము. భారత్‌లో చా లా తీవ్ర స్థాయిలో జరుగుతోన్న చర్చలూ, సంవాదాలూ మన పాశ్చాత్య దేశాలలోని మీడియాలో ప్రతిబింబించడం లేదు. ఇలా జరగడం (రెండో ప్రపంచ యుద్ధకాలంలో బ్రిటిష్ వలస పాలకులు అమలు పరచినట్టుగా) భారత ప్రభుత్వం అధికారికంగా అమలుపరుస్తోన్న సెన్సార్‌షిప్ కారణంగా కాదు. ఇది మన మీడియాలోని ఎడిటోరియల్ సిబ్బంది అనుసరిస్తున్న సెన్సార్ విధానం, భారత్‌లోని మన కరస్పాండెంట్స్ సొంత సెన్పార్‌షిప్ వల్లే భారత్ గురించిన వార్తలు ఇక్కడ నిరోధింపబడుతున్నాయి.

ఇందులో కొత్త విషయమేమీ లేదు. భారత్ గురించిన ('క్విట్ ఇండియా' ఉద్యమం, జాతి మేధంతో సమానమైన బెంగాల్ కరువు, 'భారత జాతీయ సైన్యం' గురించి కూడా) వార్తలను తటస్థ స్వీడన్‌లో ఎలా అణగదొక్కారనే విషయమై ఇటీవల 'ఓరియెంటల్ సొసైటీ' (స్వీడన్) వార్షిక సంచికలో రాశాను. అప్పటి విషయాలను గుర్తుచేసుకొనేందుకు మీరు వయస్సులో చాలా చిన్న వారు కనుక రాబోయే ఆ వార్షిక సంచికలో నేను రాసిన విషయాలను చదవండి (జూలై 20 కుట్ర గురించి స్వీడన్‌లోని అమెరికా, సోవియట్ యూనియన్ సైనిక ప్రతినిధులకు తెలియజేసే బాధ్యతను మా నాన్నగారికి అప్పగించేందుకు ఆదమ్ వాన్ ట్రాట్ జు సోల్జ్ మా ఇంటికి వచ్చినప్పుడు నేను ఎలా తలుపులు తెరిచిందీ కూడా రాశాను.

ఈ విషయాలన్నీ విదేశాంగ శాఖ ఫైళ్లలో ఉన్నాయి. జూలై 20 కుట్రకు అవసరమైన సహాయాన్ని అందించడానికి మిత్రరాజ్యాలు ఎందుకు తిరస్కరించాయో మీకు తెలుసు. అయితే ఆదమ్ వాన్ ట్రాట్ జు సోల్జ్ ఆ పనిలో సఫలమై వుంటే అతనిపై (సుభాష్ చంద్ర బోస్ ఇండియా నుంచి పరారైనప్పుడు భారత్‌లో బ్రిటిష్ వలసపాలకులు చేసినట్టుగానే) బ్రిటిష్ గూఢచార సంస్థ ఎమ్ 16 ఒక 'కాంట్రాక్ట్ 'ను ఎందుకు కుదుర్చుకుందన్న విషయాన్ని మీరు ఆలోచించి ఉండివుండకపోవచ్చు).

మన పాశ్చాత్య దేశాలన్నిటిలోను భారత ప్రజల పోరాటాల పట్ల సంఘీభావం పెరుగుతుండడంతో ఆ దేశాన్ని గూర్చిన సమాచార ప్రవాహం కూడా పెరుగుతోంది. మీరు, కాకపోతే కనీసం మన రాయబారి కార్యాలయమైనా indiensolidaritet.orgను ఫాలో అవుతుండాలని సూచిస్తున్నాను. ఒక విశాల ప్రాతిపదికన, భావజాలాల పరంగాగాని, మరే దురభిమానాలకుగానీ తావు లేకుండా భారత్ గురించి వార్తలను (అంతర్జాతీయ స్థాయిలో కూడా అటువంటి దృక్పథం అవసరంపై వివిధ సభ్యుల మధ్య నిష్పాక్షికంగా జరుగుతున్న చర్చలను కూడా) నివేదిస్తున్న వెబ్‌సైట్ అది.

యాభై సంవత్సరాల క్రితం వియత్నాం ప్రజల పోరాటానికి సంఘీభావం తెలుపడానికి జరిగిన కృషి, 1950ల్లో అధికారిక మీడియాలో ప్రబలంగా ఉన్న అమెరికా అనుకూల వైఖరిని, ఇరవై సంవత్సరాల తరువాత నిష్పాక్షిక, ఉదారవాద విధానాలకు అనుకూలంగా ఎలా మార్చివేసిందో అది మీకు గుర్తుకు తెస్తుంది (బాగా ప్రాచుర్యమున్నdsgens nyheter లాంటి దినపత్రికల వైఖరి ఎలా మారిందో గుర్తుకు తెచ్చుకోండి. వియత్నాం ప్రజల పోరాటాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని పరివ్యాప్తం చేసే కృషి, ఆ సమాచారాన్ని అందించే 'బులెటిన్'లను ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని సారా దుకాణాల వెలుపల విక్రయించడం మొదలైన చైతన్యశీల కార్యకలాపాలు అంతిమంగా స్వీడిష్ విదేశాంగ విధానాన్ని కూడా మార్చివేసిన వైనాన్ని గుర్తు తెచ్చుకోండి).

న్యూఢిల్లీలోని మన రాయబారి కార్యాలయంలోని ఉద్యోగులెవరూ నాకు తెలియదు. నేను చాలా వృద్ధుడిని; ఆ దౌత్య సిబ్బంది తమ తాతయ్యగా భావించదగ్గ వయస్సులో ఉన్న వ్యక్తిని. అయితే వారూ స్వీడిష్ మీడియా కరస్పాండెంట్స్ వైఖరులలో చాలావరకు పాలు పంచుకొంటున్న వారేనన్నది నా భయం. అలా కాకుండా మన దౌత్య సిబ్బంది ఒక విశాల, దూరదృష్టితో కూడిన వైఖరిని అనుసరిస్తే మన దేశానికి చాలా మేలు జరుగుతుంది. భారతదేశంలో, ఆ దేశ ప్రజల పోరాటాల గురించిన సమాచారం చాలా వుంది.

నియంతృత్వ కాలంలో చిలీ లేదా సోవియట్ యూనియన్ వంటిది కాదు భారత్! నాకు వ్యతిరేకంగా భారత ప్రభుత్వ ప్రస్తుత ప్రతిస్పందన సాధారణమైనదే అయినా నిర్హేతుకమైనది. తమ చర్యల, నిర్ణయాల పూర్వాపరాల పట్ల సమగ్ర అవగాహనతో అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చ జరుగుతున్నప్పుడు జాతీయ ప్రభుత్వాల ప్రతిస్పందన ఎలా ఉంటుందో ప్రస్తుత సందర్భంలో నా విషయమై భారత ప్రభుత్వ ప్రతిస్పందన కూడా అలానే ఉన్నది. అయితే ఒక విధంగా తీవ్ర కలవరపాటును సూచిస్తున్న భారత ప్రభుత్వ ప్రవర్తనకు మరో కారణం కూడా ఉంది.

దీన్ని మన రాయబారి కార్యాలయం జాగ్రత్తగా గమనించగలదని ఆశిస్తున్నాను. ముప్పై సంవత్సరాల క్రితం నేను రాసిన దాన్ని మీరు చదివితే అప్పటికి, ఇప్పటికి భారత ప్రజల పోరాటం తీరుతెన్నులు మారిపోతున్నాయని మీకు అర్థమవుతుంది. మూడు దశాబ్దాల క్రితం నక్సల్ బరి, తెలంగాణ పోరాటాలు, ఇతర ప్రజా తిరుగుబాట్లతో స్ఫూర్తి పొందిన 'వామపక్ష' రాజకీయ ఉద్యమాలు పూర్తిగా చీలిపోయివున్నాయి. మరిన్ని చీలికలతో వాటి మధ్య అనైక్యత మరింతగా పెరిగిపోయేట్టుగా కన్పించేది.

మరి ఇప్పటి పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్న మైనది. ప్రధాన 'మావోయిస్ట్' పార్టీలు, గ్రూపులు సమై క్య అఖిల భారత పార్టీ భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ (మావోయిస్ట్) నేర్పాటు చేశాయి. అంతేకాదు సైద్ధాంతిక విభేదాలు, వైరుధ్యాలు ఉన్నప్పటికీ ఇతర విప్లవ గ్రూపులు కూడా మావోయిస్ట్ పార్టీతో భారత ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సమస్యలపై ఏకీభావం కలిగివున్నాయి. సామాజిక వైరుధ్యాలకు అతీతంగా విద్యార్థులలో అత్యధిక వర్గాలవారు, 'మధ్యతరగతి ప్రజలు' ప్రజాస్వామిక, సామాజిక మార్పులను డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

ఒక నిర్దిష్ట ఉదాహరణ చెపుతాను. హైదరాబాద్‌లో 1980 నుంచి తెలిసిన పాత స్నేహితులను కలుసుకున్నాను. అప్పట్లో మేము ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సాయుధ దళాలను అనుసరిస్తూ అజ్ఞాత జీవితంలోకి వెళ్లినప్పుడు 'ఆంక్షలు విధించిన ప్రాంతాలలో' ఆ విప్లవ కార్యకర్తల ఇళ్ళలో నివసించాము. ఇప్పుడా ప్రాంతాలు చట్టబద్ధమైనవి. ఇప్పుడు వారు ఎన్నికలలో పాల్గొంటున్నారు. వారికీ, మావోయిస్ట్ పార్టీ వారికీ మధ్య రాజకీయ విభేదాలు ఉన్నాయి; ఇరు వర్గాల మధ్య గొప్ప సైద్ధాంతిక చర్చ జరుగుతుంది.

అయితే వారు పరస్పర శత్రువులు కారు. మావోయిస్ట్ పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శి గణపతితో నేను చేసిన ఇంటర్వ్యూలో ఆయన ఈ విషయాలన్నిటినీ ఎలా చర్చించాడో మీరు చూడవచ్చు. (నా భారతీయ స్నేహితులకు నేను ఏదో ఒక విషయమై 'సలహా' ఇచ్చానన్న భావన చాలా అజ్ఞానపూరితమైనది; అంతే కాదు అది ఏ మాత్రం'ఫన్నీ'గా కూడా లేదు!) (సిపిఐకి చెందిన అత్యధిక వర్గాల వారిలో కూడా ఇదే పరిస్థితి.

నా పుస్తకం గురించి, భారత్‌తో నా పని గురించి బాగా ఎక్కువగా రాసింది యూరోప్‌లో అత్యధిక సంఖ్యలో అమ్ముడుపోయే దినపత్రికneues deutschland' కావడం యాదృచ్ఛికమేమీ కాదు) ఎందుకని గతంలో, అంటే సోవియట్ యూనియన్ అంతిమ కాలంలో నేను ఆ దినపత్రికలో పనిచేశాను. అప్పుడు భారత్‌తో నా సంబంధాల గురించి మాట్లాడలేని పరిస్థితి. ఇప్పుడు యూరోప్‌లో ఆ పరిస్థితి మారిపోయింది. ప్రస్తుతంneues deutschland'తో సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్న జర్మనీలోని linkeకు సిపిఐతో పార్టీ సంబంధాలు ఉన్నాయి.

భారత్‌లో నేను పర్యటించకుండా నిషేధం విధించాలని భారత ప్రభు త్వం యోచించడం గొప్ప ప్రాధాన్యమున్న విషయం కాదు. ఇంతకు ముం దు ఇతర ప్రభుత్వాలు కూడా నాపై నిషేధం విధించాయి (మాస్కో నన్ను ఏమిని పిలిచేదో గుర్తు చేసుకోండి!). మీరు విదేశాంగ శాఖ ఫైళ్ళను చూసినట్టయితే అమెరికా 1944 (వైసిఎల్ కాంగ్రెస్‌లో ప్రసంగించడంతో అమెరి కాలో ప్రవేశించకుండా నాపై ఆంక్షలు విధించారు) నుంచి నాపై అప్పుడప్పుడూ నిషేధం విధిస్తూనే వుందని అర్థమవుతుంది. నిషేధం విధించినప్పుడు నన్ను అధికారికంగా ఆహ్వానించింది కూడా. ఇప్పుడు నా వయస్సు 85 సంవత్సరాలు.

భారత ప్రభుత్వం నాపై నిషేధం విధిస్తే దాన్ని ఎత్తి వేయడానికి నా మిగిలివున్న జీవితకాలం కంటే ఎక్కువ వ్యవధినే తీసుకోవచ్చు. అయితే అదేమంత గొప్ప ప్రాధాన్యమున్న విషయం కాదు. ముఖ్యమైన విషయమేమిటంటే విదేశాంగ శాఖలోని దక్షిణాసియా విభాగంలో పనిచేసే మీ అధికారులు స్వీడిష్ మీడియా ప్రస్తుతం అనుసరిస్తోన్నటు వం టి సంకుచిత వైఖరితో కాకుండా విశాల దృక్పథంతో భారత ప్రజల పోరాటాన్ని చూసేలా చేయడం. స్వీడన్ జాతీయ ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని దౌత్యఅధికారుల దృక్పథంలో మార్పువచ్చేలా మీరు చూడాలి.

- యాన్ మిర్డాల్
మే 20, 2012
భారత్‌లో ప్రవేశించకుండా తనపై నిషేధం విధించాలని భారత ప్రభుత్వం యోచిస్తున్నట్టు వార్తలు వెలువడిన నేపథ్యంలో ప్రముఖ స్వీడిష్ రచయిత, పాత్రికేయుడు, సామ్యవాద చింతకుడు, భారత మిత్రుడు యాన్ మిర్డాల్ తమ దేశ విదేశాంగ మంత్రికి రాసిన లేఖ పూర్తి పాఠమిది.


http://andhrajyothy.com/EditorialShow.asp?qry=2012/may/22/edit/22edit3&more=2012/may/22/edit/editpagemain1&date=5/22/2012 

బస్తర్.. భారత యేనాన్..

దండకారణ్యం భారతదేశంలోని అరుణారుణ ప్రాంతం నుంచి ఢిల్లీకి తిరిగివస్తుంటే.. నాకు డ్బ్భైఐదు సంవత్సరాల కిందట ఉత్తర షాంగ్సీ లోని యేనాన్ నుంచి కొమింగ్‌టాంగ్ రాజధాని సియాన్‌కు తిరిగివచ్చినట్లనిపించింది. కానీ నేనక్కడ నాలుగు నెలలు గడిపి రాలేదు. కేవలం రెండు వారాలు మాత్రమే ఉన్నాను. చైనా విప్లవ కేంద్రమైన పొడి వాతావరణపు ఉత్తర షాంగ్సీకీ, ఇవాళ్టి భారత విప్లవ కేంద్రమైన దండకారణ్యానికీ, బస్తర్ అడవులకూ తేడాలు ఎన్నైనా ఉండవచ్చు. ప్రస్తుత పోరాటపు పర్యవసానం ఏమైనా కావచ్చు..’’

భారత విప్లవోద్యమంపై స్ఫూర్తినిచ్చే పుస్తకం ‘భారత్‌పై అరుణతార’ రాసిన ప్రసిద్ధ స్వీడిష్ రచయిత యాన్ మిర్దాల్ తన దండకారణ్య పర్యటనను ముగిస్తూ చెప్పిన మాటలివి. ఆ భావనలు ఆయనలో కలగడాన్ని ఆ పుస్తకం చదివిన ఎవరూ తప్పు పట్టలేరు. పుస్తకానికి పెట్టిన శీర్షిక, లోపలి పేజీల్లో మిర్దాల్ తడిమిన విషయాలు పాఠకులకు పదే పదే చైనా విప్లవాన్నీ, అమెరికన్ జర్నలిస్టు ఎడ్గార్ స్నో రాసిన ‘చైనాపై అరుణతార’నూ గుర్తుకుతెస్తాయి. మావో సేటుంగ్ బలగాలను కాపాడుకునే లక్ష్యంతో లాంగ్‌మార్చ్‌కు పూనుకుంటారు. సుమారు మూడు లక్షల సంఖ్యలో ఉన్న ఎర్ర సైన్యం శత్రుదాడులు, అనేక కష్ట నష్టాల మధ్య 30వేలకు క్షీణించిన స్థితిలో వాయవ్య చైనాకు చేరుతుంది. షాంగ్సీ-కాన్సు- నింగ్సియా సరిహద్దుల్లో విశాలమైన విముక్తి ప్రాంతాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. పార్టీ అధినాయకత్వం ఉత్తర షాంగ్సీలోని యేనాన్‌ను హెడ్‌క్వార్టర్స్‌గా చేసుకుని పనిచేస్తుంది. 1936 జూలైలో ఎడ్గార్ స్నో యేనాన్‌కు వెళ్లి మూడు నెలల పాటు ఉండి మావో, చౌఎన్‌లై, ఛూటే తదిత ర అగ్రనేతలను కలుస్తారు. ఎర్రసైన్యంతో తిరుగుతారు. చైనా విప్లవోద్యమం గురించిభగామీణ ప్రాంతాల్లో విస్తరిస్తున్న ప్రజారాజకీయాధికారం గురించి అనేక సంగతులను ‘చైనాపై అరుణతార’ గ్రంథం ద్వారా వెలుగులోకి తెస్తారు.

సరిగ్గా 74 ఏళ్ల తర్వాత భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ (మావోయిస్టు) ఆహ్వానం మేరకు 2010 జనవరిలో దండకారణ్యంలోని బస్తర్ ప్రాంతానికి వెళ్లిన జాన్ (స్వీడిష్ సంప్రదాయంలో యాన్) మిర్దాల్ 16 రోజులు ప్రజావిముక్తి గెరిల్లా సైన్యం(పీఎల్‌జీఏ) దళాలతో కలిసి నడిచారు. పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శి గణపతి సహా పలువురు అగ్రనేతలతో సంభాషించారు. నేటి భారత విప్లవోద్యమ పరిస్థితులు చాలా విషయాల్లో నాటి చైనా పరిస్థితులను పోలివున్నాయని భావించారు. 1925లో భారతదేశంలో కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆవిర్భావం తర్వాత తెలంగాణ తదితర చోట్ల గొప్ప రైతాంగ సాయుధ ఉద్యమాలను నడిపించినప్పటికీ క్రమంగా రివిజనిస్టు రాజకీయాల్లో, పార్లమెంటరీ రొంపిలో చిక్కుకుపోయి నిర్వీర్యమైంది. ఈ పరిస్థితుల్లో చారుమజుందార్ భారత విప్లవానికి మార్గాన్ని నిర్దేశించారు. ఆయన నాయకత్వంలో ఎగసిన నక్సల్బరీ తిరుగుబాటు దేశవ్యాప్తంగా యువతీ యువకులను తట్టిలేపింది.

విప్లవ కదనరంగాన దింపింది. శ్రీకాకుళానికి వ్యాపించిన ఉద్యమం అక్కడ నష్టాలకు గురి కాగానే తెలంగాణకు విస్తరించింది. సీపీఐ(ఎంఎల్) పీపుల్స్‌వార్ నాయకత్వాన భూస్వామ్య విధానానికి వ్యతిరేకంగా అనేక పోరాటాలు చేబట్టి ప్రభుత్వ వ్యతిరేక పోరాట స్థాయికి చేరింది. ఉత్తర తెలంగాణ, మన్యం, నల్లమలల్లో సంఘటితమై సాయుధ నిర్మాణాలను పెంచుకుంది. దేశంలోని అనేక ప్రాంతాలకు విస్తరించింది. మరో ధారగా చారుమజుందార్ పంథాను ఎత్తిపట్టిన మావోయిస్టు కమ్యూనిస్టు సెంటర్ (ఎంసీసీ), సీపీఐ(ఎంఎల్) పార్టీ యూనిటీలు బీహార్, జార్ఖండ్, బెంగాల్ రాష్ట్రాల్లో బలమైన ఉద్యమాలను నిర్మించాయి. ప్రభుత్వ బలగాలను సైతం ప్రతిఘటిస్తూ జార్ఖండ్ అడవులను, జహనాబాద్ మైదానాలను గెరిల్లా జోన్లుగా అభివృద్ధి చేశాయి.

ఈ దశాబ్దంలో రెండు విరుద్ధ పరిణామాలు సంభవించాయి. విప్లవ క్యాంపునకు అనుకూల పరిణామమేమంటే వివిధ రాష్ట్రాల్లో బలమైన నిర్మాణం కలిగిన పై మూడు ఎంఎల్ పార్టీలు 2004 నాటికల్లా ఒకే పార్టీగా విలీనమయ్యాయి. సమకాలీన ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మావోయిస్టు పార్టీగా, దేశవ్యాప్త నిర్మాణం కలిగిన సంస్థగా రూపుదిద్దుకున్నాయి. నిరాశ పర్చే విషయమేమంటే మైదాన ప్రాంతాల్లో ఉద్యమం బలహీనపడడం.

కొత్తగా ఏర్పడ్డ భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ(మావోయిస్టు) ఈ విరుద్ధ పరిణామాలను శాస్త్రీయ పద్ధతిలో విశ్లేషించింది. ప్రపంచీకరణ తదనంతర కాలంలో భారత విప్లవ వ్యూహం-ఎత్తుగడ ల్లో తేవాల్సిన మార్పులను గుర్తించింది. మార్క్సిజం-పూనినిజం- మావోయిజాన్ని దేశ నిర్ధిష్ట పరిస్థితులకు ఆన్వయించింది. దీర్ఘకాలిక యుద్ధ పంథా ప్రకారం దేశంలోని వెనుకబడిన, మారుమూల అటవీ-ఆదివాసీ ప్రాంతాలు ముందుగా విముక్తమవుతాయని, ఆ తర్వాత క్రమంగా మైదానాల పల్లెలు, పట్టణాలు, అంతిమంగా నగరాలు విముక్తి చెందుతాయని చెప్పింది.

ఆంధ్రవూపదేశ్- మహారాష్ట్ర-ఛత్తీస్‌గఢ్ (దండకారణ్యం), ఆంధ్రవూపదేశ్-ఒరిస్సా(ఏఓబీ), బెంగాల్-ఒరిస్సా-జార్ఖండ్ (జంగల్‌మహల్), జార్ఖండ్-బీహార్-ఛత్తీస్‌గఢ్(సరాండా అడవులు) సరిహద్దు ప్రాంతాలపై కేంద్రీకరించింది. ఈ నాలుగు ప్రాంతాలను పూర్తి స్థాయి గెరిల్లా జోన్లుగా అభివృద్ధి చేసేందుకు అవసరమైన చర్యలను చేపట్టింది. దళాలుగా, ప్లాటూన్లుగా విడిగా పని చేస్తున్న పీఎల్‌జీఏ బలగాలను గెరిల్లా జోన్ స్థాయిలో కంపెనీలుగా, బెటాలియన్లుగా సంఘటితం చేసింది. ఈ బలగాల రక్షణలో ప్రజా రాజకీయాధికార అంగాలైన జనతన సర్కార్ల(విప్లవ ప్రజా కమిటీ)ను గ్రామస్థాయిలో, ఏరియా, జిల్లా స్థాయిల్లో ఏర్పాటుచేసింది. ఈ క్రమంలో ఒక్కో గెరిల్లా జోన్‌లోని కొన్ని ఏరియాలను శత్రువు ప్రవేశించ వీలుగాని గెరిల్లా బేస్‌లు (స్థావరాలు)గా మార్చుకుంది. దండకారణ్యంలోని బస్తర్‌లో గల సరిగ్గా ఇలాంటి ఒక గెరిల్లా బేస్‌లోనే జాన్ మిర్దాల్ పర్యటించారు. తెలంగాణలో ఓడిపోయిన విప్లవ శక్తులు దండకారణ్యానికి తిరోగమించి అక్కడ విప్లవ కేంద్రం స్థాపించడాన్ని హునాన్ నుంచి తిరోగమించిన చైనా ఎర్రసైన్యం యేనాన్‌లో పాగా వేయడంతో పోల్చారు.

భారత ప్రజలు, ఇక్కడ కొనసాగుతున్న విప్లవోద్యమం, నక్సల్స్ నిర్మూలన పేరుతో ప్రభుత్వం మధ్యభారతంలో కొనసాగిస్తున్న యుద్ధం తదితర విషయాలను మిర్దాల్ తన పుస్తకంలో తర్కబద్ధంగా విశ్లేషించారు. భారత ప్రజలు పేదవారుగా ఉన్నారు తప్ప ఆ దేశం పేదది కాదని కుండ బద్దలు కొట్టారు. 1940లో రజనీ పామీదత్ రాసిన ‘ఇండియా టుడే’ గ్రంథాన్ని ఉటంకిస్తూ స్వాతంత్య్రం వచ్చిందని చెబుతున్న ఈ 65 ఏళ్లలో ఇక్కడ జరిగిన మార్పు శూన్యమని అభిప్రాయపడ్డారు. పేదరికంపై యుద్ధం కాస్తా పేదలపై యుద్ధంగా మారిందని వాపోయారు. 


దేశ పరిస్థితులను గమనిస్తే రెండు విషయాలు కొట్టొచ్చినట్లు కనబడతాయంటూ ఇక్కడి సహజ సంపద, విస్తారమైన వనరులు ఇవాళ ఉనికిలో ఉన్న యావత్తూ ప్రజానీకానికీ, ప్రస్తుత జనాభాను మించిన జనాభాకూ సరిపోతాయనీ, అయితే, చేతికి అందేంత దూరంలోనే ఉన్న ఈ సిరిసంపదలను పేదలు అందుకోలేకపోతున్నారనీ వివరించారు. స్థూలజాతీయోత్పత్తి సాలీనా 8శాతం ఉన్న దేశంలో 55శాతం మంది అంటే 66కోట్ల మంది పేదరికంలో మగ్గడం అసమంజసమని, ఆకలి సూచికలో సహారా ఎడారి దేశాల కంటే భారత్ దిగువన ఉండడం సిగ్గుచేటంటారు ఆయ న.మారని ఈ పరిస్థితులకు వ్యతిరేకంగా తరాలుగా పోరాటం కొనసాగుతోందని మిర్దాల్ తెలిపారు.

బ్రిటిష్ వలస పాలనకు వ్యతిరేకంగా 1857 నుంచి కొనసాగిన జాతీయోద్యమంలో పేద ల ఆకాంక్షలు దాగివున్నాయన్న విషయం మరవరాదన్నారు. ప్రథమ స్వాతంత్య్ర సంగ్రా మం ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ నుంచి అధికారాన్ని బ్రిటిష్ రాచరికానికి దఖలు చేస్తే, ద్వితీయ స్వాతంత్య్ర సంగ్రామంగా పేర్కొంటున్న మలివిడత ఉద్యమం నామమావూతపు అధికార బదలాయింపును మాత్రమే సాధించగలిగిందని వివరించారు. ‘ఒక విదేశీ ప్రభుత్వం స్థానంలో దేశీయ ప్రభుత్వం వచ్చి స్వార్థ ప్రయోజనాలన్నిటినీ యథాతథంగా ఉంచినట్లైతే అది కనీసం స్వాతంవూత్యపు నీడ కూడా కాజాలద’ంటూ 1933లోనే ‘విదర్ ఇండియా’ పుస్తకంలో నెహ్రూ పేర్కొన్నారనీ, 2010లో భారత్ పరిస్థితి చూస్తే నిజమైన స్వాతంత్య్రం రాలేదని ఎవరైనా ఒప్పుకోక తప్పదనీ అన్నారు. దేశానికి నిజమైన స్వేచ్ఛా స్వాతంత్ర్యాలు రావాలంటే తృతీయ, చివరిదైన స్వాతం త్య్ర సంగ్రామం కొనసాగాల్సివున్నదని పరోక్షంగా సూచించారు. మావోయిస్టుల ప్రస్తుత విప్లవ పోరాటం ఆ స్థాయికి చేరాలని ఆకాంక్షించారు.

మావోయిస్టులకు, ప్రభుత్వ బలగాలకు మధ్య కొనసాగుతున్న అప్రకటిత యుద్ధాన్ని విశ్లేషిస్తూ రచయిత 2010 జూలై 4న హిందుస్థాన్ టైమ్స్‌లో వచ్చిన కథనాన్ని ఉటంకించారు. ‘‘ప్రతి ఐదుగురిలో ఒకరు తిరుగుబాటు నీడలో బతుకుతున్న దేశంలో ఇప్పుడొక యుద్ధం మొదలైంది. ఇది కాశ్మీర్ కన్నా, ఇరాక్ కన్నా, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ కన్నా కష్టతరమైన యుద్ధం. దుర్భర దారిద్ర్యాన్ని అనుభవించే ప్రజలకు నెలవైన భారతదేశపు భూములు ఆ ఘర్షణకు మహా రణస్థలంగా మారబోతున్నాయి. పరిమాణాన్ని బట్టి చూసినా, జరగబోయే ప్రాంతా న్ని బట్టి చూసినా ఈ యుద్ధం ప్రపంచంలోకెల్లా తిరుగుబాట్ల మీద జరిగిన అత్యంత కఠినతరమైన యద్ధం కాబోతున్నది. ప్రధాన యుద్ధక్షేవూతమైన ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని బస్తర్ సుదూర, సాంద్ర అరణ్యాలు ప్రపంచంలోకెల్లా అత్యుత్తమమైన ఇనుప ఖనిజానికి కాణాచి. ఈ యుద్ధక్షేత్రం కాశ్మీర్‌లోయతో పోలిస్తే పది రెట్లు ఎక్కువ విశాలమైనది.

ఈ ప్రాంతంలోని విస్తారమైన భూభాగాలు గత రెండు దశాబ్దాలుగా తిరుగుబాటుదార్ల ఆధీనంలోనే ఉన్నాయి.’’ఈ యుద్ధపు అసలు లక్ష్యాలనూ మిర్దాల్ బయటపెట్టారు. గ్రీన్‌హంట్ నామంతో కొనసాగుతున్న యుద్ధం వెనకాల అమెరికా అగ్రరాజ్యం, ప్రపంచబ్యాంకు, బహుళజాతి కంపెనీల హస్తం ఉందని ఆరోపించారు. దేశ జనాభాలో 9 శాతం మాత్రమే ఆదివాసులు ఉన్నారని, అయితే అభివృద్ధి పథకాల కోసం సేకరించిన మొత్తం భూముల్లో 40శాతం కన్నా ఎక్కువ ఆదివాసులవేనని తెలిపారు. గ్రీన్‌హంట్‌లో భాగంగా భారత సాయుధ బలగాల అకృత్యాలను ఆదివాసుల అస్తిత్వంపై జరుగుతున్న దాడిగా పేర్కొన్నారు.

సీపీఐ(మావోయిస్టు)నాయకత్వంలో కొనసాగుతున్న ప్రస్తుత విప్లవ పోరాటాన్ని మిర్దాల్ ప్రజాయుద్ధంగా ప్రకటించారు. ప్రభుత్వ ప్రాంతం నుంచి నక్సల్ ప్రాంతంలో ప్రవేశిస్తున్నప్పుడు దారి పొడవునా మాట్లు ఏర్పాటు చేసివుండడాన్ని గమనించి ఇది ప్రజాయుద్ధమనడానికి ఇవే ప్రబల నిదర్శనాలని పేర్కొన్నారు. గ్రామక్షిగామాన స్థానిక మిలీషియా బృందాలు ఎదురుపడడం, జనతన సర్కార్ల ఆధ్వర్యంలో అభివృద్ధి కార్యక్షికమాలు కొనసాగుతుండడం చూసి స్ఫూర్తి పొందారు. పీఎల్‌జీఏ క్యాంపుల్లో సకల సౌకర్యాలు ఉండడం, సోలార్ సెల్స్‌తో కంప్యూటర్లు, ల్యాప్‌టాప్‌లు, ముద్రణాయంవూతాలు నడుస్తుండడం చూసి విముక్తి ప్రాంతాల కల నిజమైందన్నంతగా ఉద్వేగం చెందారు. మావోయిస్టు పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శి గణపతి ఎంతో పరిణతి చెందిన నాయకునిగా కనిపించారని కితాబిచ్చారు. భారత విప్లవోద్యమ దశ-దిశ విషయంలో అయనకు చాలా స్పష్టత ఉందని మెచ్చుకున్నారు.

చారుమజుందార్ సూత్రీకరణలను సరిదిద్దుకోవడంలో, జాతుల పోరాటాలతో మైత్రిని కొనసాగించడంలో, ఎంఎల్ పార్టీల మధ్య ఐక్యత కోసం ఎలాంటి భేషజాలు లేకుండా కృషి చేయడంలో, పారిస్ కమ్యూన్ మొదలు చైనా సాంస్కృతిక విప్లవం వరకు గతానుభవాల నుంచి నేర్చుకోవడంలో మావోయిస్టు నేతలు చాలా వరకు విజయం సాధించారని తెలిపారు.

మావోయిస్టు ఉద్యమం గురించిన అన్ని కోణాలనూ పుస్తకంలో తడిమిన మిర్దాల్ ఆ పార్టీకి ఒక హెచ్చరికను చేశారు. రాజ్యం ఉక్కుపాదం అత్యంత క్రూరమైనదని, ఎల్లవేళ లా జాగరూకతను కనబర్చకపోతే ఓటమి తప్పదన్నారు. ‘దండకారణ్యంలో ఇవాళ పార్టీకి పునాదిగా దళితులూ ఆదివాసులూ ఉన్నారు. వాళ్లు లేచి నిలిచారు. కానీ వాళ్లు దేశ జనాభాలో కేవలం 25 శాతం మాత్రమే. వాళ్లు లేచి నిలిచే లోపల జారిపోతే, ఇతర ప్రాంతాల్లో ప్రజలను పార్టీ సంఘటితం చేయలేకపోతే అప్పుడు ఈ తిరుగుబాటు 25 శాతం ప్రజల విప్లవంగానే మిగిలి, ఇతర దేశాల్లో తమ సహచరులు ఏ వైఫల్యాలను ఎదుర్కొన్నారో అలానే బలి కావచ్చు. మొత్తానికి మొత్తం తుడిచిపెట్టుకుపోవడం ఒక వాస్తవికత కావచ్చ’న్నారు. ఆ రకంగా ‘భారత్‌పై అరుణతా ర’ మావోయిస్టు పార్టీకి ఒక హెచ్చరిక సందేశాన్ని అందించినదని చెప్పవచ్చు. పుస్తకానికి అనుబంధంగా ఇచ్చిన గణపతి, మురళి, సోనులతో మిర్దాల్ జరిపిన సంభాషణలు పాఠకులకు ప్రస్తుత విప్లవోద్యమ వ్యూహం-ఎత్తుగడల విషయంలో స్పష్టతనిస్తాయి. దండకారణ్య ఉద్యమం నేటి స్థాయికి ఎదిగిన క్రమాన్ని తెలుపుతాయి.

మావోయిస్టు ఉద్యమం గురించి ఇన్ని విషయాలు చెప్పిన ఈ పుస్తకంలో ఓ లోపం కనబడుతుంది. ఒక విషయం చెబుతూ అనుకోకుండానే మరో విషయంలోకి వెళ్లడం పాఠకులను కొంత ఇబ్బంది పెడుతుంది. పాత చరిత్ర, ముఖ్యంగా యూరపు పరిణామాలు పునరావృతం కావడం అప్రస్తుతమేమోననిపిస్తుంది. 1927లో పుట్టి, చిన్న వయస్సులోనే మార్క్స్, ఎంగెల్స్, లెనిన్‌ల రచనలను అవుపోసన పట్టి, ప్రపంచ దేశాలను పలుమార్లు చుట్టి, మావో, చౌఎన్‌లై వంటి మహా నేతలను కలిసి, వామపక్ష ఉద్యమాలతో విడదీయరాని అనుబంధాన్ని, సుదీర్ఘ జీవితానుభవాన్ని సంపాదించిన వ్యక్తిగా అనేక విషయాలు చెప్పాలను కున్నట్లున్నారు.

84 ఏళ్ల వయస్సులో, తీవ్రమైన మోకాళ్ల నొప్పులతో బాధపడుతూ కూడా రహస్యంగా, ఒక నిషేధిత పార్టీ ఆధ్వర్యంలో గల ప్రాంతానికి వెళ్లి సాహసమే చేసిన మిర్దాల్‌ను విమర్శించడం సమంజసం కాదేమో. భారత్‌పై అరుణతార ఇంగ్లీష్ ప్రచురణకర్తలు పుస్తకం వెనుక అట్ట మీద ఉద్యమ పరిచయం రాస్తూ ‘‘ఎన్నో లోపాలున్నప్పటికీ’’ అని రాస్తే దానిని ‘‘ఎన్నో ఇబ్బందులున్నప్పటికీ’’ అని మార్చుకొమ్మని మిర్దాల్ పట్టుబట్టినారట. అదే ఈ పుస్తకానికీ వర్తిస్తుంది. ఆ ఇబ్బందిని పక్కన పెడితే ‘భారత్‌పై అరుణతార’ మేధావులు, ఉద్యమకారులు, సామాజిక కార్యకర్తలు, విద్యార్థులు, విప్లవాభిమానులు అందరూ తప్పక అధ్యయనం చేయాల్సిన పుస్తకం.

-డి. మార్కండేయ
dmknamaste@gmail.com

http://www.namasthetelangaana.com/Editpage/article.asp?category=1&subCategory=7&ContentId=121889

ఈ రోగానికి చికిత్స ఏదీ

జీవితం రెండున్నర దశాబ్దాలు దాటకముందే, జీవితం కోసం కంటున్న కలలు నెరవేరకముందే ఆ జీవితం అంతమవుతుందని ఎవరు ఊహించగలరు పాతికేళ్లు కూడా నిండని తరుణ్ సెహ్రావత్ సెరెబ్రియల్ మలేరియాకు గురై దాదాపు నెలన్నర మృత్యువుతో పోరాటం తర్వాత ఢిల్లీలోని అత్యంతాధునికమైన ఆసుపత్రిలో గత నెల 15న మరణించారు. చాలామంది ఇప్పటికీ నివాళి వ్యాసాలు రాస్తూనే ఉన్నారు. ఆయన మావోయిస్టు ప్రాంతాల్లో తన పత్రిక తెహల్కా తరఫున ఫోటోలు తీయడానికి వెళ్లినందువల్ల మావోయిస్టు పార్టీ నివాళులర్పించింది. విప్లవకవులు, రచయితలు విషాదగీతికలు పాడుతూనే ఉన్నారు. ఆయన ఒక లక్ష్యం కోసం మరణించారని ఆయనకు తెహల్కా సంపాదకులతో సహా పలువురు జోహార్లు అర్పించారు. నిజంగా తరుణ్ తరుణ వయస్సులోనే అమరుడయ్యారు.

నిజానికి తరుణ్ ఒక లక్ష్యం కోసం ప్రాణాలర్పించారా లేక కార్యసాధనలో కనీస జాగ్రత్తలు తీసుకోకుండా ఉన్నందువల్ల మరణించారా అన్న విషయంపై చర్చలు సాగుతూనే ఉన్నాయి. చాలా మంది, మే«ధావులనుకునే వారు కూడా కొన్ని విషయాల్లో కనీస జాగ్రత్తలు తీసుకోరు. జ్వరం వస్తే, లేక దెబ్బ తగిలితే అందుబాటులో ఉన్న మందులు వేసుకుంటారే కాని, కనీసం ఆ మందులకు కాలం చెల్లిందా లేదా అని కూడా పరిశీలించరు. జీవితం పట్ల ఆసక్తి లేనట్లు వ్యవహరించేవారు ఇతరుల జీవితాల గురించి ఎలా పోరాడుతారా అని ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది.

తరుణ్ కూడా యుక్తవయస్సులో ఉన్న అత్యుత్సాహం వల్ల ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని అబూజ్‌మాడ్‌లో పర్యటిస్తూ కనీస జాగ్రత్తలు తీసుకోనందువల్ల ఆ ప్రాంతంలో విస్త­ృతంగా ఉన్న మలేరియా, టైఫాయిడ్, జాండిస్‌లకు గురై మరణించారు. ఢిల్లీ వచ్చిన తర్వాత కూడా తనకు వచ్చిన జ్వరాన్ని పట్టించుకోకుండా ఆఫీసుకు వెళ్లి విధి నిర్వహించడం కొనసాగించారు. ఆ వ్యాధి క్రమంగా శరీరమంతా ప్రాకేవరకూ గమనించకుండా ఉండిపోయారు. కనీసం ఆయనకు ఆఫీసులో సలహాలిచ్చే వారు కూడా లేకపోయారు. తీరా ఆయనకు ప్రాణాంతక వ్యాధి వచ్చిన తర్వాత మేలుకొని అత్యంత ఖరీదైన ఆసుపత్రిలో చేర్పిస్తే మాత్రం ఫలితం ఏముంది మరణించిన తర్వాత జోహార్లు అర్పిస్తే మాత్రం ప్రయోజనం ఏముంది ఇది చేతులు కాలిన తర్వాత ఆకులు పట్టుకున్న చందంగా ఉంది.

బస్తర్‌లో విస్తృతంగా పర్యటించిన జర్నలిస్టు రాహుల్, పండితా తరుణ్ సెహ్రావత్ మరణంపై బాధపడుతూనే ఆగ్రహాన్ని వ్యక్తం చేశారు. భయానక జీవితాలను అనుభవిస్తున్న ఆదివాసుల జీవితాలను ఫోటోలు తీసే క్రమంలో తరుణ్ మరణించారని, నీళ్లు దొరక్క నానా కష్టాలు పడ్డారని, 40 కి.మీ నడిచారని, కప్పుకోవడానికి ఏమీ లేని పరిస్థితుల్లో అడవుల్లో బహిరంగ ప్రదేశంలో పురుగులు కుడుతుండగా నిద్రించారని సంపాదకులు రాసుకోవడంపై మండిపడ్డారు. అబూజ్‌మాడ్‌లో పర్యటించడం అంత సాధారణ విషయం కాదని, నీరు అయిపోతే కనీస క్లోరిన్ టాబ్లెట్లు ఉపయోగించాలన్న విషయం కూడా తెలీకపోతే ఎలా అని ప్రశ్నించారు. తాను దట్టమైన అడవుల్లో ప్రయాణించేటప్పుడు దుస్తుల కన్నా దోమలనెదుర్కొనే మందులు, ఆంటీబయాటిక్స్, ఓఆర్ఎస్, గ్లూకోజ్ పొట్లాలు, పెయిన్ కిల్లర్ల్ వంటివాటిని ఎక్కువగా తీసుకువెళతానని చెప్పారు.

అవును.. ఒక ప్రాంతానికి వెళ్లేటప్పుడు అక్కడ తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తల గురించి ముందే సిద్ధమై ఉండాలి. తాను ఛత్తీస్‌గఢ్ వెళ్లినప్పుడు అక్కడి సిఆర్‌పిఎఫ్ జవాన్లు, మావోయిస్టులు అక్కడ నీటి గురించి, దోమల గురించి హెచ్చరించాలని, తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు చెప్పారని ఆ ప్రాంతంలో పనిచేస్తున్న హిందూ పత్రిక విలేకరి రాశారు. ఢిల్లీలోనే ఛత్తీస్‌గఢ్ వెళ్లి మలేరియా వాతపడి, సకాలంలో చికిత్స పొంది మృత్యువునుంచి తప్పించుకున్న ఒకరిద్దరు జర్నలిస్టులు, ఫోటోగ్రాఫర్లు ఉన్నారు. తరుణ్ కానీ, ఆయనను విధి నిర్వహణ కోసం పంపిన సంపాదకులు కానీ ఈ విషయంలో ప్రదర్శించిన అజ్ఞానమే ఒక నిండు ప్రాణం కోల్పోయేలా చేసిందనడంలో సందేహం లేదు.

ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో మావోయిస్టులను, వారు దొరక్కపోతే ఆదివాసులను పిట్టల్లా కాల్పిచంపే ప్రభుత్వం అక్కడ ప్రబలిన ప్రాణాంతకమైన వ్యాధులపై మాత్రం పోరాడకపోవడం దారుణం. ముఖ్యంగా ఈ దేశంలో కలుషితమైన నీరు వల్ల వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. ఈ దేశంలో ప్రజల్ని అత్యధిక సంఖ్యలో హతమారుస్తున్నది నీరేనని రాహుల్ పండితా పుస్తకం 'హలోబస్తర్'కు వెనుకమాట రాసిన ప్రముఖ మావోయిస్టు మేధావి కోబడ్ గాంధీ అన్నారు. ఐక్యరాజ్యసమితి లెక్కల ప్రకారం ప్రతి ఏటా మనదేశంలో నీటి సంబంధిత వ్యాధులకు గురై లక్ష మంది మరణిస్తున్నారు.

35 జిల్లాల్లో నీటిలో విషపదార్థాలు ఉండడం వల్ల 50 లక్షల మంది విషం వాతపడుతున్నారు. 205 జిల్లాల్లో నీటిలో అత్యధిక ఇనుము శాతం, 109 జిల్లాల్లో అత్యధిక నైట్రైట్ శాతం ఉంది. భారత రిజిస్ట్రార్ జనరల్ లెక్కల ప్రకారమే ప్రతి ఏడాదీ 14 లక్షలమంది పిల్లలు నివారించదగ్గ అయిదు జబ్బులకు గురై మరణిస్తున్నారు. త్రాగునీటిలో అత్యధిక శాతంలో ఫ్లోరైడ్ ఉండడం వల్ల 6.5 కోట్ల మంది ఫ్లోరోసిస్ వ్యాధికి గురయ్యారని ప్రణాళికా సంఘం లెక్కలే చెబుతున్నాయి. ముఖ్యంగా దేశంలో మలేరియాను అరికట్టడంలో విఫలమవుతున్నామని ప్రణాళికా సంఘం అంగీకరించింది.

23 కోట్ల మంది ప్రజలకు కనీస పోషకాహారం అందడం లేదని అంచనాలు చెబుతున్నాయి. ఇన్ని జరుగుతున్నా ప్రపంచంలో ఆరోగ్య సంరక్షణపై అతి తక్కువ ఖర్చు పెడుతున్న దేశం మనదే. యుఎన్ సహస్రాబ్ది లక్ష్యాల ప్రకారం జిడిపిలో 3 శాతం ఆరోగ్య సంరక్షణకు ఖర్చు పెట్టాల్సి ఉంది. అయితే జాతీయ స్థాయిలో జిడిపిలో కేవలం 1.4 శాతమే ఆరోగ్య సంరక్షణకు ఖర్చుపెడుతుండగా, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు జిడిపిలో 0.5 శాతం కూడా ఖర్చు పెట్టడం లేదు. ఉన్న ప్రభుత్వాసుపత్రులు కూడా నిధులు లేక, పరికరాలు లేక శ్మశానాలుగా మారుతుంటే ప్రభుత్వ విధానాలు నకిలీ డాక్టర్లు, కార్పొరేట్ ఆసుపత్రులు దోచుకునేందుకు వీలు కల్పిస్తున్నాయి.

రాజకీయ నాయకుల భద్రతకు, ఉద్యమాల అణిచివేతకు, బూటకపు ఎన్‌కౌంటర్లు జరిపేందుకు ఖర్చుపెట్టే మొత్తంలో పావుభాగం ఆరోగ్య సంరక్షణకు ఖర్చు పెట్టినా పరిస్థితి ఎంతో మెరుగుపడే అవకాశాలున్నాయి. ముఖ్యంగా అభివృద్ది అంటే ఆకాశ హర్మ్యాలు, మాల్స్, అయిదు నక్షత్రాల హోటల్స్ నిర్మించడం అనే దృక్పథం మానుకోవాలి. ప్రజలకు కనీస ఆరోగ్యం, ప్రాథమిక విద్య కల్పించలేని దేశం సాధించిన అభివృద్ది ఏమి అభివృద్ది అనేక గ్రామాల్లో ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో మందులు, వైద్య వసతులు, డాక్టర్లు లభ్యం కావడంలేదని, ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో అవినీతి, అసమర్థతే అందుకు కారణమని అధికారులే ఒప్పుకుంటున్నారు. ఆర్థికాభివృద్ది రేటుకూ ఆరోగ్య సంరక్షణకూ కూడా అవినాభావ సంబంధం ఉన్నదని ఆర్థిక నిపుణులు కూడా చెబుతున్నారు. ఒక రోగగ్రస్త దేశం అభివృద్ధి సాధించగలదా

తరుణ్ సెహ్రావత్ తన మరణం ద్వారా సాధించింది ఒకటున్నది. అది ఆదీవాసీ ప్రాంతాల్లో ప్రబలుతున్న భయంకరమైన వ్యాధుల గురించి దేశానికి తెలియజేయడం. ఢిల్లీలో ఒక ప్రముఖ పత్రిక ఫోటోగ్రాఫర్ మరణిస్తే అది కొంత చర్చనీయాంశంగా మారి ప్రభుత్వం తనలో కొంత కదలిక ఏర్పడ్డట్లు నటించడం సహజమే. తర్వాత మళ్లీ ప్రభుత్వం యధావిధిగా ఉదాసీనంగా మారుతుంది. ఇదే ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో 19 మంది గిరిజనులను కాల్చిచంపితే ఢిల్లీలో అది అరణ్య రోదనగా మారింది. అదే విధంగా లక్షింపేటలో అయిదుగురు దళితుల ఊచకోత కూడా ఢిల్లీ పాలకుల చెవులకు వినపడలేదు. తమ కాళ్ల క్రిందకు నీరు వచ్చేంతవరకూ ప్రతిదాన్నీ చూసి చూడనట్లుండడం వారికి ఉన్న రోగం. ముందుగా ఈ రోగానికి చికిత్స చేయవలిసి ఉంటుంది.

(ఆంధ్రజ్యోతి ఢిల్లీ ప్రతినిధి)


- ఎ. కృష్ణారావు

http://andhrajyothy.com/EditorialShow.asp?qry=2012/jul/11/edit/11edit2&more=2012/jul/11/edit/editpagemain1&date=7/11/2012